"O Warsztacie" - Pani Krystyna Wojakowska-Lewicka

"Warsztat Aktywizacji Zawodowej - pomoc i samopomoc sprzężenie zwrotne" powstał w 1997 roku; dotąd odbyło się 17 warsztatów, czyli "dorobił się" 408 absolwentów (17 WAZ x 24 osoby). Kolejka oczekujących przez cały czas waha się w granicach 80-100 osób.

Przygotowując w 1997 zarys projektu nie wróżyliśmy mu tak długiego żywota, ot - 2-3 lata. Tymczasem WAZ wpisał się trwale w działanie Fundacji i stał się podstawową odpowiedzią na zadanie statutowe: "aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych ruchowo". Na czym więc polega fenomen WAZ, skąd to niesłabnące powodzenie? Przecież kurs komputerowy na dowolnym poziomie nie jest niczym nadzwyczajnym. Ale WAZ to nie tylko, a nawet nie przede wszystkim kurs komputerowy - to połączenie szkolenia komputerowego ze specjalistycznym programem psychologicznym, w którym w ramach "grupy wsparcia" realizuje się program usamodzielniania się przez podjęcie pracy, uzupełniany treningiem zadaniowym i pracą wolontarystyczną na rzecz Fundacji lub kolegów. Można ten program w skrócie i uproszczeniu nazwaćprogramem aktywizacji zawodowej, czyli takim, o którym w Polsce mówi się (i niewiele robi) od 2002 roku. Nasz program jest tworem żywym, zarówno jego część informatyczna, jak i (a może przede wszystkim) część psychologiczna są stale unowocześniane i uzupełniane.

Taki program zaadresowany jest do grupy ciężko poszkodowanych osób niesprawnych ruchowo, czyli:

  • - chronionych przez rodzinę,

  • - izolowanych w szkole (nauczanie indywidualne),

  • - często zamkniętych w różnych placówkach leczniczo-rehabilitacyjnych (inwalidzkie getta),

  • - poddanych działaniom różnych barier,

czyli z obniżoną samooceną, z postawą roszczeniową, z wyuczonym syndromem bierności życiowej itp. był w 1997 novum w Polsce i niestety jest nim nadal, mimo że niektóre aspekty życia niepełnosprawnych poprawiły się.

Część psychologiczna projektu rozpoczęła "samodzielne życie" w formie kursu realizowanego w Fundacji na zamówienie Urzędu Pracy.

Całość WAZ realizowana jest obecnie przez stały zespół tj.:

  • - 4 informatyków (informatyków absolwentów, w tym 2 absolwentów poprzednich Warsztatów),

  • - 2 psychologów (w tym 1 osoba na wózku),

  • - 3 opiekunów osób niepełnosprawnych (w tym 2 absolwentów poprzednich Warsztatów),

  • - "redaktora" strony www (absolwent Warsztatu),

  • - sekretarza szkolenia (absolwent Warsztatu),

  • - koordynatora programów szkoleniowych.

Jest to zespół, który stale współpracuje ze sobą i ustala indywidualne "ścieżki" rozwoju każdego z uczestników, dbając (prócz rzeczy oczywistych jak nauka w Warsztacie) przede wszystkim o załatwienie takich spraw jak:

  • kontynuacja nauki (poziom średni i wyższy),

  • załatwienie spraw "życiowych" (renta, mieszkanie, alimenty, NIP, itd.),

  • podjęcie pracy lub stażu pracy, a nawet wolontariatu.

Efektem tych działań jest:

  • powszechne zetknięcie się z pracą i wynikającymi z tego obowiązkami,

  • rozbudzenie chęci nauki w formie szkolnej lub jako doszkalanie lub samokształcenie, np. ECDL, kursy księgowości, itp.

  • powstanie silnych grup koleżeńskich, które utrzymują się długo po zakończeniu szkolenia,

  • związanie z organizacją i tworzenie własnych organizacji (w tej chwili sześć)

  • umiejętność życia w społeczeństwie, przy świadomości, że ma się nie tylko prawa, ale i obowiązki,

  • samorganizacja np. lektorat języka angielskiego na terenie Fundacji, wystawa prac artystycznych, koncerty, pikniki itp.

Powodzenie nie jest oczywiście powszechne, około 10% uczestników Warsztatów nie podejmuje żadnej aktywności - czy to ze względu na stan zdrowia, czy ze względów rodzinnych lub charakterologicznych.

Nie jest też obecnie dobrze ze stałym zatrudnieniem z przyczyn oczywistych. Pracuje etatowo ok. 40% absolwentów, około 30% ma okresowe lub stałe zlecenia. Wiele tych zleceń to prace przy realizacji projektów naszej Fundacji.

Koszt jednego WAZ to około 70 tys. złotych, rocznie realizujemy 2-3 Warsztaty. Środki pochodzą głównie z dotacji:

  • PFRON - 43%

  • Zarząd Miasta Warszawy - 33%

  • Fundacja "Wspólna Droga" - 9%

  • środki własne - 15%

przy czym pozyskiwanie dotacji "zawsze na to samo" jest coraz trudniejsze. Również niezrozumiała wydaje się chęć (widoczna ostatnio i w dotacji Fundacji "Wspólna Droga") przyznawania dotacji wyłącznie na honoraria za zajęcia - tak jakby bez organizacji, nadzoru, księgowości, sprzątania, materiałów szkoleniowych itp. projekt mógł być w ogóle realizowany. Wystarczy tylko zrozumieć, że przez jedną pracownię komputerową, przez 130 m kw. Fundacji, przy takim natężeniu prac, przewija się tygodniowo ok. 200 szkolonych, by podjąć wysiłek organizacyjny.

Ze szczególnego podejścia jakie do niepełnosprawnych, grupy niewątpliwie zmarginalizowanej, z zastosowaniem metod edukacji włączającej - powstało już kilka następnych projektów Fundacji, w tym m.in.:

  • doradca środowiskowy ON z pobliskiego terenu (Bank Światowy),

  • elektroniczne symulatory stanowisk pracy dla ON (Leonardo da Vinci),

  • agencja doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy i szkolenie doradców zawodowych.

Warsztat jest nadal potrzebny i będzie potrzebny tak długo, aż zmieni się sposób wychowania, edukacji i społecznej percepcji osoby niepełnosprawnej.

 

V-ce Przewodnicząca Zarządu

Krystyna Wojakowska-Lewicka