BACK

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII UMOŻLIWIAJĄCEJ KOMUNIKACJĘ UCZNIOM NIEMÓWIĄCYM


    Kathleen Nissan
    Elaine Edgerton
    Butte County Office of Education


Sierra del Oro jest szkołą dla niepełnosprawnych, położoną w Batte County, wiejskim rejonie północnej Kaliforni. Służy na miejscu 130 uczniom, w wieku od 2 do 22 lat oraz, dodatkowo, w domach dzieci, będących pod stałą opieką medyczną. Wszyscy uczniowie mają opuźnienia w rozwoju umysłowym, od umiarkowanych, aż po głębokie, a niektórzy z nich mają dodatkowe upośledzenia, uniemożliwiające im mowę lub w znacznym stopniu ją ograniczające.

Około trzech lat temu rozpoczęliśmy wykorzystywać różne rodzaje techniki, obejmujące przyciski, komputery, przenośne elekroniczne urządzenia językowe oraz sprzęt wideo starając umożliwić porozumiewanie się naszym uczniom. Pełny sukces osiągnęliśmy przy zastosowaniu techniki, dającej możność kontaktów werbalnych niemówiącym uczniom za pomocą elektronicznych urządzeń językowych. Rozwinęliśmy metody treningu w przypadkach uczniów z chronicznym absenteizmem i dzieci przebywających w rodzinnych domach, bez potrzeby kupowania specjalnego sprzętu komputerowego. Pełny również sukces odnieśliśmy w opracowaniu sposobów treningu rozwijania zdolności językowych dla uczniów z niezdolnością do skupiania uwagi wzrokowej.

Początkowo badaliśmy uczniów przy użyciu tradycyjnych metod, uzupełnionych obserwacją wykorzystania przez nich przycisków, zakresu ruchu w różnych położeniach, możliwości skupiania uwagi wzrokowej w różnych warunkach, obecnych sposobów komunkacji (jeśli były) oraz ich upodobań. Opierając się na rezultatach naszych badań, wykorzystaliśmy następnie różne rodzaje przycisków przy obsłudze oprogramowania i oprzyrządowania komputerowego, a ostatnio zastosowaliśmy taśmę wideo do emulacji programów komputerowych. To ostatnie umożliwiło rozwijanie się dzieci w obrębie domu, w przypadkach kiedy nie mogą one uczęszczać regularnie do szkoły.

Zbiory na taśmach wideo zostały wybrane do emulacji niektórych programów komputerowych używanych w szkole. Uczniowie są więc w stanie wywnioskować z obrazu wideo w domu o sposobie oddziaływania programu komputerowego w szkole. Pozostałe zbiory zostały wybrane do zaprezentowania uczniom tego, czym się interesują, sylwetek znanych ludzi oraz zdarzeń z codziennego otoczenia dzieci. W podobny sposób można nauczyć sposobu komunikowania się wykorzystując symbole obrazkowe. Wybieramy rodzaj pierwszej prezentacji obrazka, bądź symbolu, a następnie pokazujemy na ekranie wideo przypadkową serię, oderwanych od siebie, rysunków i jeden za drugim podsuwamy uczniowi do identyfikacji. Uczeń dotyka odpowiedniego obrazka, a rodzice mogą kontrolować szybkość, z jaką obrazki są prezentowane, posługując się stop klatką. Rodzice mogą też zapewnić konieczną pomoc i wsparcie w czasie kontynuacji programu. Jeśli to konieczne dane można łatwo dostosować do postępów ucznia.

Zasadnicze znaczenie dla efektywnego wykorzystania programu wideo może mieć ułożenie ciała ucznia. Umieszczając telewizor na podłodze, bądź na niskim stoliku, umożliwić można dosięgnięcie ekranu telewizora, co inaczej może okazać się niewykonalne. Wielu uczniów dotkniętych częściowym porażeniem mózgowym może łatwiej dosięgnąć i dotknąć ekranu, z właściwej im pozycji leżącej, kiedy telewizor stoi na podłodze, a oni są ułożeni na wprost niego. Inni uczniowie muszą być nieco uniesieni lub wsparci na wałku w pozycji zgiętej. Uczniowie ze słabym wzrokiem bardziej prawidłowo wskazują odpowiednie obrazki używając monitora wideo w zaciemnionym pokoju. Prawdopodobnie wyraźniej dostrzegają kolor i intensywność świecenia ekranu. Uczniowie ze słabym wzrokiem osiągają wprawność używając wideo w zaciemnionym pokoju, z dala od osiągnięć innych uczniów, zarówno w zakresie stymulacji, jak i prawidłowych odpowiedzi.

Po wstępnej ocenie oddziaływania programu wideo na dzieci, rodzicom lub opiekunom pokazuje się prawidłowe ustawienie telewizora i ułożenia dziecka. Następnie nauczyciel demonstruje prawidłowy sposób korzystania z programu. Początkowo, dziecko może wymagać pełnej opieki fizycznej, stopniowo należy rezygnować z owej pomocy, kiedy uczeń zaczyna na swój sposób korzystać z programu. Wideo umożliwia rodzicom lub opiekunom sprawowanie kontroli nad szybkością prezentowania obrazków i czasem pozostawania na ekranie, jaki jest potrzebny na przyjście z pomocą jeśli, jej dziecko potrzebuje. Tego rodzaju kontakty dostarczają często okazji do rozwijania pozytywnych relacji personalnych między dziećmi a ich rodzicami czy opiekunami

Wideo tworzy przy pomocy wyświetlanych, kolorowych linii, obrazki formatu 35 mm oraz realnie istniejące obiekty i postacie. Standardowa kamera wideo wykorzystuje taśmy na kastach wideo wysokiej jakości. Kasety wideo można zatem odtwarzać, z możliwością użycia stop klatki, na dowolnym, czterogłowicowym odtwarzaczu wideo lub magnetowidzie. Na dwugłowicowym odtwarzaczu zaobserwowaliśmy nieco nierówny obraz podczas używania stop klatki. Forma wideo została wybrana ze względu na to, że większość rodzin ma w domu dostęp do odtwarzaczy wideo lub magnetowidu oraz telewizora. Proste nagrania można zrobić przy pomocy dwóch magnetowidów, natomiast bardziej zaawansowane nagrania wymagają specjalistycznego sprzętu.

Umiejętności nauczone przy wykorzystaniu nagrań wideo mogą być z powodzeniem zastosowane przy pracy z komputerem z zainstalowanym Touch Window . Umiejętność rozpoznawania symboli umożliwia użycie tychże samych na urządzeniach ułatwiających porozumiewanie się. Używanie taśmy wideo w zaciemnieniu można zastępować przez stopniowe zbliżanie natężenia oświetlenia do warunków możliwie naturalnych. Dodatkowo, mamy nadzieję na wykorzystanie tej formy przekazu do nauczenia umiejętności kategoryzacji i kodowania. Dla wszystkich uczniów użycie tego środka przekazu pozwala im rozwijać i demonstrować większe zrozumienie zasobu języka,


BACK