Stanowisko w sprawie sytuacji osób niepełnosprawnych w świetle propozycji rządowych zmian w ustawie o rehabilitacji...

Problemy Osób Niepełnosprawnych

Stanowisko w sprawie sytuacji osób niepełnosprawnych w świetle propozycji rządowych zmian w ustawie o rehabilitacji...

        Pierwszym aktem prawnym, regulującym w Polsce w sposób kompleksowy sytuację prawną osób niepełnosprawnych, była Ustawa z dnia 9 maja 1991 roku o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dziennik Ustaw 46, pozycja 201, z późniejszymi zmianami). Obecnie obowiązuje Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późniejszymi zmianami), która z dniem 1 stycznia 1998 r. zastąpiła ustawę z dnia 9 maja 19991 r.
        Ustawodawca zapomniał, że prawie 350 tys. niepełnosprawnych Polaków pracuje w zakładach pracy chronionej i spółdzielniach. Są wśród nich upośledzeni umysłowo, epileptycy, niewidomi - ludzie, którzy nie znajdą nigdy swojej szansy na normalnym rynku pracy.
        Celem nadrzędnym winna być równość szans osoby niepełnosprawnej, szeroka integracja osób niepełnosprawnych ze społeczeństwem, dopomożenie osobom niepełnosprawnym w prowadzeniu niezależnego życia, budzenie wrażliwości społecznej, kształtowanie właściwych postaw wobec osób niepełnosprawnych.
Już we wstępie propozycji zmiany ustawy o rehabilitacji..., uwagi:

nie jest możliwa rehabilitacja zawodowa bez rehabilitacji społecznej, pominięcie aspektu społecznej integracji, co jest nie do zaakceptowania. Nie można zapominać, że warunkiem podjęcia pracy przez osobę niepełnosprawną jest jej zdolność do uczestnictwa w życiu społecznym, co z kolei jest zadaniem rehabilitacji społecznej. Osoba nie radząca sobie w życiu społecznym nie ma szans na zatrudnienie. Obecnie tylko 17% osób niepełnosprawnych pracuje. Należy dążyć do zwiększenia tego wskaźnika, ale nie osiągnie się tego celu pomijając rehabilitację społeczną. Realizacja tego pomysłu daje szanse na: "wylanie dziecka z kąpielą".

W zmianach proponuje się wykreślenie zbędnych przepisów - oraz dopracowanie definicji form rehabilitacji społecznej, i warsztatów terapii zajęciowej oraz instrumentów monitorujących postępy osób niepełnosprawnych w terapii, które pozwolą ocenić w okresie 2 - 3 lat praktyczne możliwości uczestnika warsztatu i zająć stanowisko odnośnie postępów w rehabilitacji uzasadniających:

skorzystanie z rehabilitacji zawodowej (co najmniej w zakładzie aktywności zawodowej) i społecznej,
przedłużenie uczestnictwa w terapii z uwagi na rokowania, co do przyszłych możliwości uczestnictwa w rehabilitacji zawodowej i społecznej,
lub stwierdzające brak postępów w rehabilitacji.

        A co wtedy?, powrót osoby niepełnosprawnej do domu? Co z osobami, które nie rokują poprawy w przyszłości, a do tej pory korzystały z tej formy rehabilitacji? Czy zostaną odesłane do domu i całe dotychczas zainwestowane w nie środki pójdą na marne? Dla wielu osób niepełnosprawnych pobyt w WTZ jest jedynym ich kontaktem ze światem zewnętrznym. Realizacja założeń do zmian ustawy o rehabilitacji... jest możliwa jedynie w toku podjęcia kompleksowych działań integracyjnych dla osób niepełnosprawnych. W obecnej sytuacji jest to nie do przyjęcia, ponieważ koszty społeczne jej wprowadzenia będą zbyt wysokie.
        Ustawowe uregulowanie zasad finansowania warsztatów terapii zajęciowej i turnusów rehabilitacyjnych. Większość warsztatów terapii zajęciowej istnieje przy ZPCh. Nie należy spodziewać się, że powiaty będą chciały przyłączyć się do ich finansowania. Poza tym wziąwszy pod uwagę niskie dochody rodzin z osobami niepełnosprawnymi oraz dodatkowe koszty wynikające z niepełnosprawności ponoszone przez te rodziny, należy liczyć się z zagrożeniem, że nie wszystkich rodziców lub opiekunów będzie stać na opłacanie uczestnictwa w WTZ i z tego powodu kwestie finansowe mogą być znaczną barierą w rehabilitacji.
        Zmiana uprawnień pracowniczych osób niepełnosprawnych. "Zmiana ma polegać na takim uregulowaniu art. 17. ustawy (na podstawie, którego osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej 30 minutowej przerwy), by przerwa w wymiarze 15 minut uzupełnia przerwę przysługującym tym osobom na podstawie przepisów ogólnych, co powinno przyczynić się do obniżenia kosztów pracodawcy."
        Czy były robione symulacje, których wyniki potwierdziłyby, że to 15 minut będzie zbawcze dla pracodawców i czy wiadomo ile na tej zmianie pracodawcy zaoszczędzą?... Czy czasami osoba wypoczęta, nie jest bardziej produktywna od osoby zmęczonej, wyczerpanej? Jak w tym wypadku można zgodzić się na zmiany pogorszające sytuację osób niepełnosprawnych w miejscu pracy.
        Zakłady Pracy Chronionej. "1. Wprowadzenie wymogu świadczenia pracy w obiektach i pomieszczeniach użytkowanych, przez co najmniej 50% zatrudnionych osób niepełnosprawnych."
Propozycja ta uderza m.in. w spółdzielnie zlecające osobom niepełnosprawnym pracę chałupniczą. Niestety nie udało mi się uzyskać odpowiedzi na pytanie, czym kierował się pomysłodawca.
        "2. Wprowadzenie wymogu zapewnienia pielęgniarskiej opieki medycznej i usług rehabilitacyjnych w miejsce doraźnej i specjalistycznej opieki lekarskiej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych".
Jest to czynnik najbardziej odróżniający spółdzielnie inwalidów, ZPCh od innych firm, a poza tym zmarnowana zostałaby istniejąca baza techniczna...

        Wskazanie daty utraty statusu zakładu pracy chronionej. Należy zostawić margines czasu na uzupełnienie zatrudnienia o brakujące osoby niepełnosprawne. Oczywiste jest, że w momencie utraty statusu ZPCh wszystkie pracujące tam osoby niepełnosprawne stracą zatrudnienie. Celowe byłoby również opracowanie mechanizmu kontroli wypełniania przez ZPCh warunków dot. zatrudnienia. Może celowym byłoby zmniejszenie dofinansowania do takiego zakładu nie spełniającego warunków, niż od razu zabieranie statusu ZPCh. Podsumowanie: ofiarami decyzji administracyjnych będą osoby niepełnosprawne.
        Proponowanie zmiany w zakresie udzielania pomocy szczególnej dla zakładów pracy chronionej. Proponują, aby:

,,zakłady pracy chronionej nadal korzystały ze zwrotu części wpłaconego podatku od towarów i usług (VAT) na zasadach dotychczasowych lub przy ewentualnej modyfikacji wielkości zwrotu podatku na osoby zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności,

ograniczyć przyznawanie subwencji do tych zakładów pracy chronionej, które nie korzystają ze zwrotu podatku VAT, lub zwrot jest niższy niż wynikający z iloczynu określonego ustawą,
odstąpić od udzielania pomocy na podstawie art. 32 pkt 2 i 5 ustawy tj. udzielania pożyczki na cele inwestycyjne, modernizację lub na restrukturyzację zakładu - z możliwością jej umorzenia, w wysokości do 50% oraz udzielania dofinansowania w celu ochrony istniejących w zakładzie miejsc pracy."
Jak wpłynie to, na zatrudnienie osób niepełnosprawnych z ZPCh? (Dotyczy pkt.: 1, 2, 3)
,,zróżnicować formy wsparcia dla zakładów pracy chronionej ze środków budżetowych i PFRON w zależności od rodzaju prowadzonej działalności (działalność usługowa, a działalność wytwórcza)."

        Nie bardzo rozumiemy cel tego zróżnicowania, ani czemu ma służyć oraz jakie korzyści z tego rozwiązania osiągną zatrudnione osoby niepełnosprawne.
        Zmiana zasad dofinansowania zakładów aktywności zawodowej ze środków PFRON. "Ograniczenie finansowania ze środków PFRON kosztów utworzenia do 25% i kosztów działania do 50% oraz skorelowanie wypłaconych przez zakład środków ze środkami uzyskanymi na działalność zakładu przyczyni się do większej aktywności organizatora i racjonalizacji wydatków Funduszu."
        Takie rozwiązanie niesie zagrożenia: z jednej strony - zakłady te nie utrzymają się na rynku, a z drugiej, aby się utrzymać będą bardziej skupiały się na działalności gospodarczej niż rehabilitacyjnej. Poza tym istnieje obecnie 6 - 8 takich ZAZ i zmiany w tym zakresie nie przyniosą wymienionych skutków.
        Dalsza decentralizacja - realizacji zadań z zakresu rehabilitacji i zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz przekazanie zadań z zakresu udzielania pomocy prowadzącym zakłady pracy chronionej ze środków Funduszu na szczebel samorządu wojewódzkiego.
        Istnieje niebezpieczeństwo zakłóceń na linii PFRON - województwo - ZPCh, może wystąpić też blokada przesyłania środków z województwa, bo "PFRON nie przesłał...", poza tym pozostaje kwestia przygotowania województwa do jeszcze jednego zadania i nowych obowiązków. Czy aby się to sprawdzi?
        Wprowadzenie przepisu dającego podstawę zaliczania do kosztów uzyskania przychodu 50% wysokości wpłat na PFRON, o których mowa w art. 21 ustawy, ale tylko pod warunkiem, gdy zostały one uiszczone terminowo i w całości. Takie rozwiązanie wynika z potrzeby obniżenia kosztów pracodawcy.
        Owszem, ale obniża również motywację do zatrudniania osób niepełnosprawnych, a poza tym, od kiedy karę, bo przecież taką formę ma ta wpłata, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Poza tym, jeśli pracodawcy naprawdę liczyliby tak każdy grosz, to kara za nie zatrudnianie osoby niepełnosprawnej jest wyższa od płacy minimalnej. Najlepszym sposobem na nieponoszenie tych kosztów jest zatrudnienie wymaganej liczby osób niepełnosprawnych.
        Ponadto rodzi się pytanie: jak ta propozycja ma się do projektu rządowego odnośnie wprowadzenia zwiększonych składek na Fundusz Pracy za osoby niepełnosprawne pracujące na otwartym rynku pracy. Czy nie zaskutkuje to wyparciem osób niepełnosprawnych z otwartego rynku pracy.
        Zastrzeżenia budzi również zmiana kompetencji Zarządu jak również Rady Nadzorczej PFRON.

        Stosunek Państwa polskiego do osób niepełnosprawnych i ich praw wyartykułowany został w uchwale Sejmu RP z dnia 1 sierpnia 1997 r. - Karta Praw Osób Niepełnosprawnych (M.P. z dnia 13 sierpnia 1997 r.).

        Uchwała stanowi między innymi, że osoby niepełnosprawne mają prawo do:

,,...pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami, wykształceniem i możliwościami oraz korzystania z doradztwa zawodowego i pośrednictwa, a gdy niepełnosprawność i stan zdrowia tego wymaga - prawo do pracy w warunkach dostosowanych do potrzeb niepełnosprawnych,
zabezpieczenia społecznego uwzględniającego konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów wynikających z niepełnosprawności, jak również uwzględnienia tych kosztów w systemie podatkowym...".

Także dotychczasowa ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 27 sierpnia 1997 r. w art. 7 w zapisie dotyczącym definicji rehabilitacji wymienia obszerny katalog obszaru działań, jakie państwo stawia do dyspozycji osobie niepełnosprawnej:

,,Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym udziale tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia, i integracji społecznej."

Opracowano na podstawie:
uwag Biura KK ds. ON NSZZ ,,S".

Problemy Osób Niepełnosprawnych

Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>>Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>>Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>> Szukam sponsora witryny Problemy Osób Niepełnosprawnych >>>>>>>>>>>>>

www.solidarnosc.org.pl - _KK
NSZZ_{80-855 GDAŃSK, ul. Wały Piastowskie 24}

Ostatnia modyfikacja: kwiecień, 2003 romans@idn.org.pl

Problemy Osób Niepełnosprawnych