Zasiłeki pielęgnacyjny dzieci do lat 16

Orzekanie o niepełnosprawności dzieci do lat 16

Wielu rodziców nadal nie wie, na jakich zasadach są obecnie przyznawane zasiłki pielęgnacyjne. Nowe przepisy obowiązują już od 1 stycznia 2002 r.

Zgodnie z nimi zasiłki pielęgnacyjne dla osób, które nie ukończyły 16 lat, przyznawane są nie, jak dotychczas, na podstawie zaświadczenia lekarza powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, ale wyłącznie na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez powiatowy zespół orzekający o stopniu niepełnosprawności. Stanowią o tym znowelizowane przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Z wyjaśnień uzyskanych w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej wynika, że wszystkie zaświadczenia lekarskie stanowiące podstawę do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla osób do lat 16, wydane do 31 grudnia 2001 r., zachowują ważność do upływu okresu, na który zostały wydane.

Zasada ta ma również zastosowanie do zaświadczeń wydanych przed 1 stycznia 2002 r. w przypadku, gdy na ich podstawie zasiłek pielęgnacyjny przysługiwałby od 1 stycznia 2002 r.

Jeżeli natomiast zaświadczenie lekarskie wydane zostało w 2001 r. (np. w grudniu) z ustalonym okresem ważności na 2002 r. (np. do maja), wówczas prawo do zasiłku za miesiąc, po którym zaświadczenie straciło ważność (tj. w czerwcu), ustalane jest na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności.

W celu uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności należy:

- wypełnić wniosek o ustalenie niepełnosprawności dziecka w powiatowym zespole do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności,

- dołączyć do wniosku posiadaną dokumentację medyczną dziecka.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje za miesiąc, w którym złożono wniosek do zespołu orzekającego. Zespoły orzekające o niepełnosprawności, że nie mogą odsyłać wniosków złożonych po 1 stycznia 2002 r. i są zobowiązane do orzekania również o niepełnosprawności dzieci.

Gdzie należy złożyć wniosek?

Wniosek o wydanie orzeczenia składa się w instytucji:

POWIATOWY ZESPÓŁ DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

O właściwy dla Twojego powiatu adres pytaj w urzędzie powiatowym (Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 23 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu powiatowych zespołów ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności i ich właściwości miejscowej (Dz. U. z 1998 r., Nr 162, poz. 1148).

Wnioskodawca bierze udział w posiedzeniu składu orzekającego. O jego terminie jest powiadamiany najpóźniej na 14 dni przed wyznaczoną datą posiedzenia.

W szczególnych sytuacjach posiedzenie może odbyć się bez osobistego udziału wnioskodawcy (np. ze względu na jego zły stan zdrowia, pobyt w szpitalu), jeśli przedłożona dokumentacja jest wystarczająca do wydania orzeczenia.

Wniosek jest rozpatrywany nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia jego złożenia. W przypadkach bardziej skomplikowanych wniosek jest rozpatrywany nie później niż w ciągu 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

UWAGA: Od 1.01.2002 r. Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności zajmują się orzekaniem o niepełnosprawności dzieci do lat 16 - wcześniej zaświadczenie potwierdzające niepełnosprawność wydawał lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Zespoły orzekają na podstawie opinii (dokumentacji medycznej) wydanej przez lekarza, pierwsze kroki należy więc skierować do specjalisty opiekującego się naszym dzieckiem.

Co należy dołączyć do wniosku o orzeczenie stopnia niepełnosprawności?

Do wniosku załącza się zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana, oraz inne posiadane dokumenty, w tym medyczne, umożliwiające ustalenie stopnia niepełnosprawności. Zaświadczenie lekarskie powinno być wydane nie wcześniej niż na 30 dni przed dniem złożenia wniosku.
Jeżeli przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja medyczna jest niewystarczająca do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, przewodniczący powiatowego zespołu zawiadamia osobę zainteresowaną lub jej przedstawiciela ustawowego o konieczności, zakresie i terminie uzupełnienia dokumentacji o wyniki badań dodatkowych, konsultacji specjalistycznych lub obserwacji szpitalnych.

Jednocześnie wprowadzono też definicję niepełnosprawności w wieku do lat 16:

Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.

Niezbędne orzeczenie

I tak, od 1 stycznia 2002 r. osoba przed ukończeniem 16 roku życia jest w rozumieniu ustawy niepełnosprawna, jeżeli posiada orzeczenie zespołu orzekającego (art. 1 pkt 3).

Aby uzyskać orzeczenie, musi mieć naruszoną sprawność fizyczną, psychiczną lub umysłową z powodu wady wrodzonej, choroby lub uszkodzenia organizmu co najmniej 12 miesięcy (art. 4a ustawy).

Przedstawiciel ustawowy dziecka (rodzice) składa więc do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek wraz z załączonym zaświadczeniem zawierającym opis stanu zdrowia dziecka, co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania przed zespołem orzekającym o ustalenie jego niepełnosprawności.

Jednak do zasiłku stałego przyznanego do 1 stycznia 2002 r. (data wejścia w życie ustawy) stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe. Także aktualne zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązują przez okres, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2002 r. Oznacza to, że wydane do 31 grudnia 2001 r. zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka obowiązują również pod rządami nowego przepisu, jednak przez okres, na jaki zostały wydane, i nie dłużej niż do końca bieżącego roku. Przedstawiciel ustawowy dziecka, aby otrzymać zasiłek po okresie ważności zaświadczenia lub po 1 stycznia 2003 r., będzie musiał zatem uzyskać orzeczenie o jego niepełnosprawności.

Dotychczas powoływanie przez starostów zespołów orzekających nie zawsze było uzasadnione z punktu widzenia orzeczniczych potrzeb lokalnych. Koszty ich funkcjonowania obciążały budżet państwa. Aby zracjonalizować te wydatki, wprowadzono przepisy, że decyzję o powoływaniu zespołów podejmuje wojewoda będący dysponentem środków budżetowych na działalność tych struktur. On również decyduje o potrzebie i zorganizowaniu siedzib wyjazdowych składów orzekających.

Istotny z punktu widzenia gospodarności i racjonalizacji wydatków pokrywanych ze środków publicznych jest też przepis dotyczący ustalenia właściwości miejscowej do orzekania.

Zgodnie z obowiązującymi do 31 grudnia 2001 r. przepisami wobec osoby przebywającej przez dłuższy czas poza miejscem zamieszkania (np. w placówce wychowawczej lub opiekuńczo-leczniczej, z powodów rodzinnych lub zdrowotnych) orzekał zespół właściwy ze względu na miejsce zamieszkania, do którego przyjeżdżała lub była przywożona. Do rozpatrzenia takiej sprawy angażowano dwa zespoły: miejsca zamieszkania i miejsca pobytu, korzystając z instytucji pomocy prawnej na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego.

Według nowych przepisów postępowanie prowadzi zespół właściwy dla miejsca pobytu osoby zainteresowanej. Jest to korzystne rozwiązanie zarówno dla samych zainteresowanych, jak i z punktu widzenia oszczędności środków publicznych (art. 6 i 6a).

Rzecznik praw obywatelskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepis rozporządzenia ministra pracy, który określa dłuższy od ustawowego termin orzekania o niepełnosprawności. W ocenie rzecznika minister nie miał takiego upoważnienia.

We wniosku do trybunału rzecznik zauważa, że rozporządzenia powinny być nie tylko wydawane zgodnie z ustawami stanowiącymi ich podstawę, ale także z innymi aktami ustawodawczymi regulującymi materię, do której odnoszą się rozporządzenia. W tym przypadku ani jeden, ani drugi wymóg nie został spełniony.

Według jakich kryteriów dokonuje się oceny niepełnosprawności u dzieci w wieku do lat 16?

Oceny niepełnosprawności u osoby w wieku do lat 16 dokonuje się na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz.U. nr 17, poz. 162).

Są to następujące kryteria:

przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy,

niezdolność do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak samoobsługa, samodzielne poruszanie się,

komunikowanie z otoczeniem, powodująca konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy, w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku,

znaczne zburzenia funkcjonowania organizmu, wymagające systematycznych oraz częstych zbiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem.

Do stanów chorobowych, które uzasadniają konieczność stałej opieki lub pomocy dziecku, należą:

wady wrodzone i schorzenia o różnej etiologii prowadzące do niedowładów, porażenia kończyn lub zmian w narządzie ruchu upośledzające w znacznym stopniu zdolność chwytną rąk lub utrudniające samodzielne poruszanie się,
wrodzone lub nabyte ciężkie choroby metaboliczne, układu krążenia, oddechowego, moczowego, pokarmowego, układu krzepnięcia i inne, znacznie upośledzające sprawność organizmu, wymagające systematycznego leczenia w domu i okresowo leczenia szpitalnego,
upośledzenie umysłowe począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym,
psychozy i zespoły psychotyczne,
zespół autystyczny,
padaczka z częstymi napadami lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi,
nowotwory złośliwe i choroby rozrostowe układu krwiotwórczego do 5 lat od zakończenia leczenia,
wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku, powodujące znaczne ograniczenie jego sprawności, prowadzące do obniżenia ostrości wzroku w oku lepszym do 5/25 lub 0,2 według Snellena po wyrównaniu wady wzroku szkłami korekcyjnymi lub ograniczenie pola widzenia do przestrzeni zawartej w granicach 30 stopni,
głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu, nie poprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.

Orzeczenie

Orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zawiera m. in:

ustalony przez zespół stopień niepełnosprawności lub ustaloną niepełnosprawność – w przypadku osób przed 16 rokiem życia

wskazania dotyczące w szczególności: odpowiedniego zatrudnienia, szkolenia (w tym specjalistycznego), zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej, zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji, spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym.

określenie okresu na jaki zostało wydane;

pouczenie o przysługującym odwołaniu od orzeczenia.

Odwołanie

W jaki sposób można się odwołać od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub od orzeczenia zawierającego odmowę zaliczenia do stopnia niepełnosprawności?

    Osoba zainteresowana lub jej przedstawiciel ustawowy albo przedstawiciel instytucji pomocy społecznej może wnieść, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie.
    Powiatowy zespół, który wydał orzeczenie, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do wojewódzkiego zespołu w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, jeżeli w tym terminie nie wydał nowego orzeczenia.
    Jeżeli powiatowy zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie.
    Tryb postępowania przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio do postępowania przed wojewódzkim zespołem.

Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wnosi się za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który orzeczenie wydał. Postępowanie w sprawach odwoławczych wolne jest od opłat i kosztów sądowych.

    Jakie dane powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia wyrażającego odmowę zaliczenia do stopnia niepełnosprawności?
    Uzasadnienie orzeczenia o odmowie zaliczenia do stopnia niepełnosprawności powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które skład orzekający uznał za istotne w sprawie, dokumentów, na których się oparł, zaliczając do stopnia niepełnosprawności, lub przyczyn, z powodu których odmówił zaliczenia do stopnia niepełnosprawności. W przypadku wydania orzeczenia uwzględniającego w całości żądanie osoby zainteresowanej, skład orzekający może odstąpić od uzasadnienia.
    Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności doręcza się na piśmie osobie zainteresowanej oraz przedstawicielowi ustawowemu w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia na posiedzeniu składu orzekającego.

Instytucje orzekające

Do orzekania o niepełnosprawności powołane są:

Powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (działa jako pierwsza instancja). Zespół powołuje starosta po uzyskaniu zgodą wojewody w ramach zadań z zakresu administracji rządowej.
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (działa jako druga instancja - odwoławcza). Zespół powołuje wojewoda.

Zespół orzeka na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo na wniosek ośrodka pomocy społecznej.

Druk wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności udostępniany jest zainteresowanym przez powiatowe zespoły.

Orzeczenia równoważne

Ustawa uznaje równoważność orzeczeń wydanych przez zespoły orzekające i lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 5) oraz orzeczeń o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów wydanych przed dniem 1 stycznia 1998 r. jeżeli nie utraciły ważności (art. 62).

Orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o:

całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust.2 i niezdolność do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118) traktuje się na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej powyżej traktuje się na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
częściowej niezdolności do pracy wydane w okresie od 1 stycznia do 17 sierpnia 1998 r. traktuje się na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Natomiast orzeczenie takie wydane w okresie od 1 września 1997 r. do 31 grudnia 1997 r. oraz po dniu 17 sierpnia 1998 r. - na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Orzeczenia o zaliczeniu do grupy inwalidzkiej (wydane przed 1 stycznia 1998 r., jeżeli nie utraciły mocy) traktuje się na równi z odpowiednim orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że orzeczenie o zaliczeniu do:

I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

    Wyjątek stanowi orzeczenie III grupy inwalidztwa wydane przez organy orzecznicze Ministerstwa Obrony Narodowej i organy orzecznicze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Traktowane jest ono jako orzeczenie o braku niepełnosprawności, ponieważ dotyczy osób zdolnych do pracy poza służbą. Zakwalifikowanie do lekkiego stopnia niepełnosprawności może mieć miejsce tylko wtedy, gdy orzeczenie o III grupie inwalidztwa z tytułu niezdolności do służby mundurowej zawiera równocześnie orzeczenie III grupy inwalidztwa na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

   Orzeczenie o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r. i nie utraciło mocy po tym dniu) jeżeli uprawnia do zasiłku pielęgnacyjnego, traktuje się na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pozostałe orzeczenia traktuje się na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

    Podstawa prawna
    Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz.776 z późn. zm.).

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY l POLITYKI SPOŁECZNEJ

z dnia 16 kwietnia 2002 r.

w sprawie: określenia wzoru wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego, pielęgnacyjnego i wychowawczego, innych dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do tych zasiłków oraz szczegółowych zasad i trybu ich wypłaty

Na stronie (www.infor.pl) są załączniki graficzne - kliknij, aby je zobaczyć w tym miejscu

(Dziennik Ustaw z dnia 2 maja 2002 r.)

Na podstawie art. 17 ust. 2 i art. 34 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 60, poz. 636 i Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 104, poz.1104 oraz z 2001 r. Nr 122, poz.1349. Nr 128, poz.1405 i Nr 154, poz.1791) zarządza się, co następuje:

§ 1. [ Wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego ]

1. Ustala się wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. Wypłata zasiłku rodzinnego następuje na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, zaświadczeń i innych dowodów.

§ 2. [ Zaświadczenie o dochodach ]

Dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, uzyskane w roku podatkowym, dokumentuje się zaświadczeniem właściwego urzędu skarbowego.

§ 3. [ Dokumentowanie prowadzenia działalności pozarolniczej ]

Prowadzenie działalności pozarolniczej, opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, dokumentuje się zaświadczeniem właściwego urzędu skarbowego zawierającym datę rozpoczęcia tej działalności.

§ 4. [ Dokumentowanie nie opodatkowanych dochodów ]

Dochody nie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, uzyskane w roku podatkowym oraz w pierwszym pełnym kalendarzowym miesiącu po uzyskaniu źródła dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, zwanej dalej „ustawą”, dokumentuje się zaświadczeniem podmiotu wypłacającego dany dochód, zwanego dalej „płatnikiem dochodu”.

§ 5. [ Dokumentowanie opodatkowanych dochodów ]

Dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem na zasadach ogólnych z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego po uzyskaniu źródła dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu, z zastrzeżeniem § 6.

§ 6. [ Dokumentowanie dochodów z tytułu działalności pozarolniczej ]

Dochody z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego po uzyskaniu źródła dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, dokumentuje się zaświadczeniem właściwego urzędu skarbowego.

§ 7. [ Najniższa kwota podstawy wymiaru składek ]

Najniższą możliwą do zadeklarowania kwotę podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe określoną dla osoby prowadzącej działalność pozarolniczą w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiącą dochód osoby prowadzącej taką działalność opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie podlegającej ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tego tytułu, płatnik zasiłku przyjmuje z urzędu.

§ 8. [ Dokumentowanie dochodów małżonka ]

Przepisy § 3–7 stosuje się odpowiednio do udokumentowania dochodu małżonka za pełne kalendarzowe miesiące po zawarciu związku małżeńskiego w trakcie roku kalendarzowego, z którego ustala się dochód.

§ 9. [ Utrata źródła dochodu ]

1. Utratę źródła dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu, a w razie zaprzestania prowadzenia działalności pozarolniczej – zaświadczeniem właściwego urzędu skarbowego, zawierającym datę utraty źródła dochodu i wysokość dochodu osiągniętego z tego źródła w roku kalendarzowym, z którego ustala się dochód, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Utratę jedynego źródła dochodu dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu albo innym dokumentem potwierdzającym datę utraty źródła dochodu, a w razie zaprzestania prowadzenia działalności pozarolniczej stanowiącej jedyne źródło dochodu – zaświadczeniem urzędu skarbowego zawierającym datę zaprzestania prowadzenia tej działalności.

§ 10. [ Zaświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego ]

Wielkość gospodarstwa rolnego wyrażoną w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni dokumentuje się zaświadczeniem gminy albo aktualnym nakazem płatniczym.

§ 11. [ Zobowiązanie do alimentacji ]

Wysokość świadczonych alimentów dokumentuje się prawomocnym wyrokiem lub ugodą sądową oraz przekazami lub przelewami pieniężnymi dotyczącymi tych alimentów.

§ 12. [ Otrzymywanie alimentów ]

1. Wysokość otrzymywanych alimentów dokumentuje się prawomocnym wyrokiem lub ugodą sądową, a w razie otrzymywania alimentów w kwocie niższej niż ustalona w prawomocnym wyroku lub w ugodzie sądowej – dodatkowo zaświadczeniem wystawionym przez komornika sądowego.

2. Wysokość otrzymywanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dokumentuje się zaświadczeniem terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypłacającej te świadczenia.

§ 13. [ Samotne wychowywanie dziecka ]

Samotne wychowywanie dziecka dokumentuje się jednym z następujących dokumentów:

1) oświadczeniem uprawnionego o nie zawarciu związku małżeńskiego,

2) odpisem skróconym aktu zgonu małżonka,

3) prawomocnym wyrokiem orzekającym rozwód,

4) prawomocnym wyrokiem orzekającym separację,

5) wpisem w dowodzie osobistym, jeżeli dowód osobisty zawiera stosowną informację.

§ 14. [ Zaświadczenie o wysokości dochodów brutto ]

1. W celu ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego na małżonka uprawniony składa dodatkowo zaświadczenie o wysokości dochodów brutto osiąganych w danym miesiącu przez małżonka wystawione przez płatnika dochodu albo oświadczenie małżonka o nie osiąganiu dochodów lub oświadczenie o osiąganiu dochodów w kwocie równej lub wyższej od najniższego świadczenia rentowego w systemie pracowniczym. Jeżeli małżonek prowadzi działalność pozarolniczą, stosuje się odpowiednio § 3, 6 i 7.

2. Uzyskanie dochodów brutto, zmianę wysokości dochodów brutto osiąganych przez małżonka uprawnionego lub utratę przez niego dochodu w trakcie okresu zasiłkowego dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu albo urzędu skarbowego. Dochód brutto w kwocie równej lub wyższej od najniższego świadczenia rentowego w systemie pracowniczym dokumentuje się oświadczeniem.

§ 15. [ Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ]

1. Ponoszenie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej dokumentuje się zaświadczeniem tego domu albo placówki.

2. Przebywanie poza domem pomocy społecznej albo poza placówką opiekuńczo-wychowawczą przez co najmniej 2 tygodnie w miesiącu kalendarzowym dokumentuje się zaświadczeniem tego domu albo placówki.

§ 16. [ Zbieg prawa do zasiłku ]

Jeżeli następuje zbieg prawa do zasiłku rodzinnego z różnych tytułów, uprawniony wskazuje we wniosku, o którym mowa w § 1, z którego tytułu będzie pobierał ten zasiłek.

§ 17. [ Zasiłek rodzinny na dziecko uczęszczające do szkoły ]

1. Uczęszczanie do szkoły dziecka w wieku powyżej 16 lat dokumentuje się w każdym roku szkolnym zaświadczeniem szkoły stwierdzającym, ile lat zgodnie z planem trwa nauka w szkole oraz na którym roku nauki uczy się dziecko.

2. Zasiłek rodzinny na dziecko kształcące się w szkole wypłaca się przez cały rok szkolny, w tym również przez okres ferii zimowych i letnich, jeżeli nauka w roku szkolnym trwa dwa semestry. Zasiłek rodzinny na dziecko wypłaca się również przez okres ferii przypadających po ukończeniu przez to dziecko szkoły.

3. Na dziecko, które po ukończeniu szkoły zostało przyjęte w tym samym roku szkolnym do szkoły wyższej, zasiłek rodzinny wypłaca się również za wrzesień.

4. Na dziecko, które kończy 20 lat w trakcie ostatniego lub przedostatniego roku nauki w szkole, zasiłek rodzinny wypłaca się do końca bieżącego lub następnego roku szkolnego, jeżeli dziecko uczy się dłużej, powtarzając przedostatni lub ostatni rok nauki.

§ 18. [ Studia zagraniczne ]

Jeżeli członek rodziny studiuje za granicą, przy ustalaniu uprawnień do zasiłku rodzinnego stosuje się odpowiednio § 17 ust. 1.

§ 19. [ Czasowy pobyt na leczeniu za granicą ]

Czasowy pobyt członka rodziny na leczeniu za granicą dokumentuje się zaświadczeniem lekarskim wydanym przez zakład leczniczy lub lekarza leczącego członka rodziny za granicą.

§ 20. [ Zmiana płatnika zasiłku rodzinnego lub wychowawczego ]

Jeżeli nastąpiła zmiana płatnika zasiłku rodzinnego lub wychowawczego w trakcie okresu zasiłkowego, przyznanie zasiłku rodzinnego lub wychowawczego następuje każdorazowo na podstawie nowego wniosku o zasiłek, o którym mowa w § 1 i 25, oraz pozostałych dokumentów, niezbędnych do przyznania zasiłku. Poprzedni płatnik zasiłku pozostawia w aktach kopie tych dokumentów poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem.

§ 21. [ Wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego ]

1. Ustala się wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia.

2. Wypłata zasiłku pielęgnacyjnego następuje na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, zaświadczeń i innych dowodów.

§ 22. [ Wypłata zasiłku pielęgnacyjnego ]

1. Zasiłek pielęgnacyjny przysługujący uprawnionemu może być wypłacany jego małżonkowi lub rodzicom, nawet jeżeli nie pobierają oni zasiłku rodzinnego na uprawnionego do zasiłku pielęgnacyjnego.

2. Wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i jego wypłatę do rąk małżonka albo rodziców, o których mowa w ust. 1, stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia.

§ 23. [ Zmiana płatnika zasiłku pielęgnacyjnego ]

Jeżeli nastąpiła zmiana płatnika zasiłku pielęgnacyjnego, przyznanie zasiłku następuje każdorazowo na podstawie nowego wniosku, o którym mowa w § 22 ust. 2, oraz orzeczenia o niepełnosprawności, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub innego dokumentu stwierdzającego niepełnosprawność. Poprzedni płatnik zasiłku pozostawia w aktach kopie tych dokumentów poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem.

§ 24. [ Płatnicy zasiłków ]

Jeżeli terenowa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypłaca zasiłki w razie choroby i macierzyństwa za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, wypłaca ona również zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne. Jeżeli w czasie zatrudnienia zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne były wypłacane przez pracodawcę, wypłata tych zasiłków przez terenową jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych następuje na podstawie dokumentacji zasiłkowej przekazanej przez płatnika składek. Płatnik składek pozostawia w aktach kopie tych dokumentów poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem.

§ 25. [ Wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku wychowawczego ]

1. Ustala się wzór wniosku o ustalenie uprawnień do zasiłku wychowawczego, stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia.

2. Wypłata zasiłku wychowawczego następuje na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1, zaświadczeń i innych dowodów.

§ 26. [ Dziecko wymagające osobistej opieki ]

Przy ustaleniu prawa do zasiłku wychowawczego z tytułu opieki nad dzieckiem, które z powodu stanu zdrowia wymaga osobistej opieki uprawnionego do urlopu wychowawczego, na równi z orzeczeniem lekarskim, o którym mowa w ustawie, traktuje się dokument, na podstawie którego przyznano dziecku zasiłek pielęgnacyjny. Jeżeli inny podmiot jest płatnikiem zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko, dokumentem stanowiącym podstawę ustalenia uprawnień do zasiłku wychowawczego jest kopia dokumentu potwierdzona za zgodność z oryginałem.

§ 27. [ Zbieg prawa do zasiłku wychowawczego ]

Jeżeli nastąpił zbieg prawa do zasiłku wychowawczego z różnych tytułów, uprawniony we wniosku, o którym mowa w § 25, wskazuje, z którego tytułu będzie pobierał ten zasiłek.

§ 28. [ Sumowanie okresów wypłaty zasiłku wychowawczego ]

Okresy wypłaty zasiłku wychowawczego przysługującego osobom uprawnionym z tytułu wychowywania tego samego dziecka sumuje się.

§ 29. [ Okresy zaliczane do okresu zasiłkowego ]

Do okresu, przez który wypłaca się zasiłek wychowawczy, wlicza się okresy wypłaty zasiłku oraz okresy, za które zasiłek wychowawczy nie przysługuje z powodu:

1) pobierania zasiłku macierzyńskiego w okresie urlopu wychowawczego,

2) utraty prawa do zasiłku wychowawczego z przyczyn określonych w art. 15d ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy.

§ 30. [ Dokumentowanie osiąganych dochodów brutto ]

Jeżeli osoba uprawniona do zasiłku wychowawczego podjęta pracę zarobkową, składa dodatkowo płatnikowi zasiłku zaświadczenie płatnika dochodu o wysokości dochodów brutto. Dochód brutto przekraczający miesięcznie kwotę 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dla celów emerytalnych dokumentuje się oświadczeniem. Jeżeli osoba ta prowadzi działalność pozarolniczą, stosuje się odpowiednio § 3, 6 i 7.

§ 31. [ Dochód z tytułu emerytury albo renty ]

Wysokość dochodu osoby uprawnionej do zasiłku wychowawczego z tytułu emerytury albo renty dokumentuje się zaświadczeniem właściwego organu rentowego.

§ 32. [ Zasiłki wychowawcze na kolejne dzieci ]

W razie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie, z których każde spełnia warunki określone w art. 15a ust. 2 pkt 2 ustawy, po wykorzystaniu pierwszego 36-miesięcznego okresu wypłaty zasiłku na wszystkie dzieci urodzone przy jednym porodzie wypłaca się kolejne zasiłki wychowawcze, nie dłużej niż przez 36 miesięcy na każde dziecko.

§ 33. [ Przebywanie dziecka w żłobku lub w przedszkolu ]

Przebywanie dziecka w żłobku lub w przedszkolu przez krótki okres w ciągu dnia zgodnie z zaleceniem lekarskim oraz uczęszczanie dziecka do szkoły nie powoduje wstrzymania wypłaty zasiłku wychowawczego.

§ 34. [ Informowanie o podjęciu lub wstrzymaniu wypłaty zasiłku ]

Płatnicy zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych informują uprawnionego o podjęciu lub wstrzymaniu wypłaty zasiłku oraz o jego wysokości i terminach wypłaty.

§ 35. [ Ewidencja wypłat zasiłków ]

1. Zestawienia wypłaconych zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych dokonuje się na podstawie listy płatniczej, której wzór stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia, albo listy wypłat wynagrodzeń, albo księgi wypłat świadczeń w odniesieniu do emerytów i rencistów.

2. Ewidencję wypłat prowadzi się w karcie wypłat, której wzór stanowi załącznik nr 6 do rozporządzenia. Ewidencja ta może być prowadzona również w formie zapisu elektronicznego.

3. Jeżeli w trakcie okresu zasiłkowego nie zachodzą zmiany w liczbie zasiłków oraz w ich wysokości, w karcie wypłat może być ewidencjonowana tylko pierwsza wypłata dokonana za ten okres zasiłkowy.

§ 36. [ Przepisy uchylone ]

Traci moc rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 sierpnia 1999 r. w sprawie określenia wzorów dokumentów i innych dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, pielęgnacyjnego i wychowawczego oraz szczegółowych zasad i trybu wypłaty tych zasiłków (Dz. U. Nr 68, poz. 761).

§ 37. [ Wejście w życie ]

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Pracy i Polityki Społecznej: J. Hausner

Załączniki do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 16 kwietnia 2002 r. (poz. 442)

Na stronie (http://www.infor.pl) są załączniki graficzne → kliknij, aby je zobaczyć w tym miejscu

Dodatek i zasiłek pielęgnacyjny