Kto jest
uprawniony do dodatku dla osób samotnie wychowujących dziecko? Komu
przysługuje dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza
miejscem zamieszkania?
30
lipca 2004 r. Sejm uchwalił
ustawę o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przypomnijmy, że
zgodnie z ustawą z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.
Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.)
świadczeniami rodzinnymi są:
– zasiłek rodzinny oraz dodatki do
zasiłku rodzinnego z tytułu: urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w
okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka
i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego
okresu jego pobierania, samotnego wychowywania dziecka, kształcenia i
rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego,
podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania,
– świadczenia opiekuńcze: zasiłek
pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne.
Dodatek dla osób samotnie
wychowujących dziecko
Do najważniejszych zmian, jakie wprowadziła
ustawa zmieniająca, należy niewątpliwie zaliczyć wypłatę dodatku dla osoby
samotnie wychowującej dziecko, która przed 1 maja otrzymywała świadczenia
z funduszu alimentacyjnego.
Nowelizacja wprowadziła do ustawy nowy art. 70a,
stanowiący, że osobie otrzymującej dodatek z tytułu samotnego wychowywania
dziecka, która pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego do 30
kwietnia 2004 r., ustala się w okresie od 1 maja br. do 31 grudnia 2004 r.
prawo do tego dodatku w wysokości 70 proc. przysługującego w kwietniu br.
świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Przepis określa dolną granicę
wysokości świadczenia – dodatek nie może bowiem być niższy niż:
– 170 zł na dziecko albo
– 250 zł na dziecko legitymujące
się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu
samotnego wychowywania dziecka będzie ustalana z urzędu, z uwzględnieniem
dodatków wypłaconych po 1 maja 2004 r., po dołączeniu zaświadczenia o
wysokości przysługującego w kwietniu 2004 r. świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. Zmiana decyzji w sprawie wysokości dodatku z tytułu
samotnego wychowywania dziecka nie wymaga zgody strony.
Ponadto osoba otrzymująca świadczenie z funduszu
alimentacyjnego do 1 maja br., ale po tej dacie nieotrzymująca dodatku z
tytułu samotnego wychowywania dziecka, nabywa w okresie od 1 maja 2004 r.
do 31 grudnia 2004 r., na wniosek, prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego
z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 70 proc. świadczenia z
funduszu alimentacyjnego przysługującego w kwietniu br., pod warunkiem że
dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 612 zł i
rodzina spełnia pozostałe warunki określone w ustawie.
Dodatek nie może przekraczać kwoty 300 zł na
dziecko.
Zasiłek rodzinny i dodatki
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego
zasiłku przysługuje:
– rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi
dziecka,
– opiekunowi faktycznemu dziecka,
– osobie uczącej się.
Zasiłek przysługuje wymienionym osobom do
ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie
dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli
kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się
orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Nowelizacja wprowadziła zapis, zgodnie z którym zasiłek rodzinny
przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie
dłużej niż do ukończenia 24 roku życia.
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania
dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo
opiekunowi prawnemu dziecka, jak również osobie uczącej się. Przed
wejściem w życie ustawy nowelizującej obowiązywało jednak ograniczenie,
zgodnie z którym dodatek ten nie przysługiwał, jeżeli dziecko lub osoba
ucząca się miały ustalone prawo do renty socjalnej lub renty. Nowelizacja
uchyliła to ograniczenie.
Kolejna zmiana dotyczy dodatku z tytułu podjęcia
przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Dodatek ten, w
wysokości 80 zł miesięcznie na dziecko, przysługuje matce lub ojcu
dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub
osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z
zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły
ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej. Od dnia wejścia w życie
nowelizacji powyższy dodatek będzie przysługiwał także na częściowe
pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której
znajduje się siedziba gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się,
legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności.
Świadczenia opiekuńcze
Jednym ze świadczeń opiekuńczych jest zasiłek
pielęgnacyjny. Świadczenie to przysługuje niepełnosprawnemu dziecku,
osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia (jeżeli legitymuje
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) oraz osobie, która
ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie
niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, posiadającej orzeczenie o
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała
do ukończenia 21 roku życia.
Przed nowelizacją zasiłek nie przysługiwał
osobie przebywającej w rodzinie zastępczej lub w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję
świadczenia częściowo lub w całości finansował budżet państwa albo
Narodowy Fundusz Zdrowia. Po nowelizacji zasiłek pielęgnacyjny przysługuje
także osobom przebywającym w rodzinach zastępczych.
Postępowanie w sprawach dotyczących
świadczeń rodzinnych
Nowelizacja wprowadziła pewne nowości w
postępowaniu w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych.
Otóż w przypadkach gdy w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenia
rodzinne wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności związanych z samotnym
wychowywaniem dziecka, organ właściwy (tj. wójt, burmistrz lub prezydent
miasta właściwego ze względu na miejsce osoby ubiegającej się o
świadczenie rodzinne) może przeprowadzić wywiad. W takim przypadku
kierownik ośrodka pomocy społecznej powinien udostępnić aktualny rodzinny
wywiad środowiskowy osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne.
Nowelizacja zmieniła również używaną w
ustawie definicję rodziny – pojęcie to ma oznaczać odpowiednio
następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego
dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu
dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które
ukończyło 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie
przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Zmiany przewidziane w ustawie z 30 lipca 2004 r.
o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych powinny zacząć obowiązywać
pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu ogłoszenia. Jednakże w
chwili oddawania niniejszego artykułu do druku ustawa czekała na podpis
prezydenta, toteż dzień jej ogłoszenia oraz dzień wejścia w życie były
nieznane.
Zasiłek
rodzinny
Od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r.
zasiłek rodzinny wynosi:
– na pierwsze i drugie dziecko po 43,00 zł
– na trzecie dziecko 53,00 zł
– na czwarte i każde kolejne dziecko po 66,00 zł.
Granica dochodu uprawniającego do wypłaty
zasiłku rodzinnego to od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. – 504,00 zł
na osobę w rodzinie. Dla osób wychowujących dziecko niepełnosprawne –
583,00 zł na osobę w rodzinie.
Dodatki do zasiłku rodzinnego:
– z tytułu urodzenia dziecka – jednorazowo 500,00 zł
– z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie
korzystania z urlopu wychowawczego – miesięcznie 400,00 zł
– z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty
prawa do zasiłku dla bezrobotnych – miesięcznie 400,00 zł
– z tytułu samotnego wychowywania dziecka – 170,00
zł lub 250,00 zł na dziecko
– z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka
niepełnosprawnego – miesięcznie 50,00 zł lub 70,00 zł na dziecko
– z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – jednorazowo
we wrześniu 90,00 zł na dziecko
– z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole
poza miejscem zamieszkania: (przez 10 miesięcy w roku) 80,00 zł lub 40,00
zł na dziecko
– dla osób otrzymujących świadczenia z Funduszu
Alimentacyjnego*) – nie niższy niż 170 zł albo 250 zł, ale nie wyższy niż
300,00 zł na dziecko.
*) nowy dodatek wprowadzony ustawą z 30 lipca
2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zmiany przewidziane w ustawie z 30 lipca 2004 r.
o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych powinny zacząć obowiązywać
pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu ogłoszenia. Jednakże w
chwili oddawania niniejszego artykułu do druku ustawa czekała na podpis
prezydenta, toteż dzień jej ogłoszenia oraz dzień wejścia w życie były
nieznane.
Podstawa prawna:
• ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach
rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.),
• ustawa z 30 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o
świadczeniach rodzinnych.
Źródło:
Prawo Przedsiębiorcy Nr 36/04 z 6.09.2004 r.
wersja 5.5 lub nowszy i rozdzielczości
