Problemy Osób Niepełnosprawnych
![]()
Dyrektywa
UE w sprawie równego traktowania
i dyskryminacji w zatrudnianiu i pracy zawodowej
![]()
W dniu 27 XI 2000 Rada Unii Europejskiej
przyjęła Dyrektywę 2000/78/EC w sprawie równego traktowania w zatrudnianiu i pracy
zawodowej.
Jej celem jest nakreślenie ogólnych ram
dla równego traktowania wszystkich obywateli i zwalczania dyskryminacji ze względu na
religię i przekonania, niepełnosprawność, wiek oraz orientację seksualną w
zatrudnieniu i pracy zawodowej przez Kraje Członkowskie UE.
Dyrektywa ma charakter ogólny - dotyczy
równego traktowania i dyskryminacji w zatrudnieniu i pracy zawodowej różnych grup
społeczeństwa, lecz sprawa osób niepełnosprawnych jest w niej mocno zaakcentowana.
Zgodnie z Dyrektywą wszelka dyskryminacja
w zatrudnieniu i pracy zawodowej z wymienionych powodów jest zabroniona i nielegalna.
Dotyczy to zarówno dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej. Ta pierwsza przejawia się
w mniej korzystnym traktowaniu jednej osoby niż innych osób, będących w tej samej
sytuacji, np. z powodu niepełnosprawności. Dyskryminacja pośrednia może przejawiać
się natomiast w nie stwarzaniu osobom niepełnosprawnym równych szans np. przez
odmówienie przystosowania stanowiska pracy. Dyrektywa dotyczy zatrudnienia i pracy
zawodowej zarówno w sektorze publicznych, jak też i prywatnym. Obejmuje ona równe
traktowanie i dyskryminację w takich sprawach jak:
Przyjmowanie do pracy - stwarzanie równych warunków do dostępu do pracy,
Prowadzenie własnej działalności gospodarczej - stwarzanie odpowiednich warunków i
pomocy w jej uruchamianiu i prowadzeniu,
Zapewnienie awansu w zatrudnieniu przez zapewnienie możliwości podnoszenia kwalifikacji,
Dostęp
do poradnictwa zawodowego, szkolenia i kształcenia zawodowego, przekwalifikowania i
praktycznej nauki zawodu poprzez praktyki zawodowe,
Zapewnienie
odpowiednich warunków pracy i płacy,
Zapewnienie
ochrony przed zwolnieniem z pracy,
Członkostwo
i udział w pracach organizacji pracowników i pracodawców oraz przywilejów płynących
z przynależności do nich. ![]()
Szczególnie
istotny dla osób niepełnosprawnych jest artykuł 5 mówiący o dyskryminacji
pracowników niepełnosprawnych,
jeżeli pracodawca nie zapewni im odpowiedniego przystosowania stanowiska pracy.
Pracodawca jest zobowiązany do odpowiedniego przystosowania stanowiska prac, jeśli osoba
niepełnosprawna tego potrzebuje dla wyrównania jej szans dla efektywnego zatrudnienia, a
także dla awansowania w pracy. Przystosowanie w tym przypadku traktowane jest bardzo
szeroko. Obejmuje ono nie tylko przystosowanie środowiska i miejsca pracy wraz ze
sprzętem i urządzeniami, lecz także dostosowanie zakresu zadań i godzin pracy do
możliwości i potrzeb pracownika niepełnosprawnego. Dyrektywa podkreśla jednak, że
przystosowanie to, z ekonomicznego punktu widzenia, powinno mieć rozsądny rozmiar.
Oznacza to, że koszty związane z nim nie mogą zbyt finansowo obciążyć pracodawcy.
Sprawa ta powinna być określona w krajowym prawodawstwie. Odmowa przystosowania
stanowiska pracy jest szczególnym przejawem dyskryminacji, jeśli w danym kraju istnieją
możliwości skompensowania poniesionych wydatków na ten cel.
Artykuł 7
odnosi się do szczególnej ochrony zdrowia osób niepełnosprawnych oraz zapewnienia im
bezpieczeństwa w czasie wykonywania pracy. Chodzi, bowiem o to, aby niewłaściwe warunki
pracy nie narażały ich na choroby zawodowe i wypadki, a tym samym na pogłębienie ich
niepełnosprawności.
Są to
minimalne wymagania. Kraje Członkowskie mogą jednak ustalić wyższe wymagania w tym
względzie niż przewiduje Dyrektywa. Nie może ona jednak stanowić podstawy do
obniżenia wymagań w stosunku do pracodawców, jeżeli w danym kraju były one już
wyższe.
Artykuł 11
zobowiązuje natomiast Kraje Członkowskie do wprowadzenia do ich systemów prawnych
odpowiednich przepisów chroniących pracowników niepełnosprawnych przed zwolnieniem z
pracy lub nierównym traktowaniem, będącym odwetem pracodawcy za oskarżanie go o
przejawy dyskryminacji.
Osoby
niepełnosprawne w krajach UE otrzymały, więc instrument prawny do ochrony swoich praw
do pracy i warunków do rozwoju swojej kariery zawodowej. Walka z dyskryminacja wymaga,
bowiem tego rodzaju uregulowań, gdyż dotychczasowe wysiłki mające na celu zwalczanie
dyskryminacji w zatrudnianiu i pracy zawodowej nie tylko osób niepełnosprawnych,
okazało się jak dotychczas mało skuteczne. Najlepiej świadczą o tym wskaźniki
bezrobocia osób niepełnosprawnych w tych krajach.
Dyrektywa
będzie obowiązywać od końca 2003 roku.
Ewa Kędzior
Pełnomocnik KK NSZZ ,,S" ds. Osób Niepełnosprawnych
![]()
(warto wiedzieć):
Załącznik nr 1
Wazon II - program którego celem
programu jest przygotowanie osób niepełnosprawnych do pracy zawodowej poprzez
zapewnienie optymalnych warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych na szkoleniach lub
przekwalifikowaniach organizowanych w formach edukacji pozaszkolnej.
BRAILLE - program celowy
Braille 2000
Okulary w nowym
systemie
SEZAM
DROGOWSKAZ
HOMER
2000
PEGAZ 2000
Hefajstos
Program
celowy - zaopatrzenia osób niepełnosprawnych w
przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze
Papirus - program celowy
![]()
![]()
Ostatnia modyfikacja:
kwiecień, 2003
romans@idn.org.pl
![]()
Problemy Osób Niepełnosprawnych
![]()