Problemy Osób Niepełnosprawnych
![]()
Autopoprawka
![]()
MINISTER FINANSÓW
PP 1-7202-145b/99/EH
Warszawa,1999-05- 21
wg rozdzielnika:
Stosownie do
przepisów art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach
zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 z późn. zm.) i art. 16 ust. 2
ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz.U.
Nr 55, poz. 235 oraz z 1996 r. Nr 34, poz. 148) przesyłam w załączeniu
autopoprawkę do przekazanego przy piśmie znak PP1-7202-88b/99/EH
z 1999-03-12 projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym, z uprzejmą prośbą o zgłoszenie
uwag w możliwie krótkim terminie.![]()
PODSEKRETARZ STANU
Jan Rudowski
![]()
Załącznik: 1
Rozdzielnik:
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy ,,SOLIDARNOŚĆ" Komisja Krajowa ul. Wały Piastowskie, 24 80-855 Gdańsk
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ul. Kopernika 36/40 Warszawa
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych ul. Gałczyńskiego 4 00~953 Warszawa
NSZZ ,,SOLIDARNOŚĆ" Sekcja Krajowa Osób Niepełnosprawnych Al. Ujazdowskie 41 00-536 Warszawa
NSZZ ,,SOLIDARNOŚĆ" Sekcja Krajowa Osób Niewidomych ul. Żeromskiego 9 60-544 Poznań
Krajowa Sekcja Koordynacji ds. Osób Niepełnosprawnych NSZZ ,,SOLIDARNOŚĆ" u1. Towarowa 4 26-200 Końskie
,,Solidarność Weteranów Pracy" Niezależny Krajowy Związek Zawodowy w Polsce ul. Piramowicza 12/1 51-658 Wrocław
Federacja Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia Al. Ujazdowskie 22 00-476 Warszawa
Federacja Związków Zawodowych Osób Niepełnosprawnych i Pracowników Zakładów Pracy Chronionej ul. Kopernika 36/40 00-924 Warszawa
Federacja Spółdzielczych Związków Zawodowych ul. Kopernika 34 00-336 Warszawa
Konfederacja Pracodawców Polskich ul. Andyjska 801-
493 Warszawa.![]()
![]()
Projekt z 1999-05-17
Autopoprawka
do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, przesłanego do zaopiniowania przy piśmie znak PPl-7202-886/99/EH z dnia 12.03.1999 r.
W art. 1 pkt 10 otrzymuje brzmienie:
"10) skreśla się art. 14a;".
Po art. 2 dodaje się art. 2a w brzmieniu:
"Art. 2a. l. Uchylenie ulg i zwolnień podatkowych dla pracodawców zatrudniających powyżej 7% osób niepełnosprawnych oraz mających status zakładów pracy chronionej w zakresie dotyczącym podatków stanowiących dochód budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, zostanie zastąpione systemem dotacji budżetowych na zasadach określonych w odrębnej ustawie.
2. Ogólna kwota dotacji, o których mowa w ust. l, nie może być wyższa w 2000 r. niż 35% wszystkich wydatków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ustalonych w Planie Finansowym Funduszu na rok 1999.".
do autopoprawki do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Aktualnie zakłady pracy
chronionej mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego od podatku
VAT bez względu na wielkość obrotów (art. 14 ust. 5) lub
rozliczać podatek VAT na zasadach zwolnienia z wpłat, określonych
w art. 14a zmienianej ustawy.
Zdecydowana większość zakładów pracy chronionej
korzysta z rozwiązań określonych w ww. art. 14a ustawy,
polegających na tym, że zakłady te są zwolnione od wpłaty
zobowiązania w podatku VAT do urzędu skarbowego, przy
zachowaniu w pełni wszelkich uprawnień do wystawiania faktur
VAT, obniżania podatku należnego o podatek naliczony, zwrotów
nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i zwrotu różnicy
podatku bezpośrednio z urzędu skarbowego na rachunek bankowy
tych zakładów.
W wyniku tych rozwiązań, wprowadzonych z zamiarem stosowania
ich jedynie w okresie przejściowym, zakłady pracy chronionej
nie wpłacają podatku VAT do budżetu, a odbiorcy faktur
wystawianych przez te zakłady korzystają z odliczeń bądź
zwrotów podatku określonego w tych fakturach. Zgodnie z powyższymi
rozwiązaniami zakłady pracy chronionej pozostawiają do własnej
dyspozycji kwotę VAT ( należną budżetowi) stanowiącą
iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w tych zakładach
oraz trzykrotności najniższego wynagrodzenia, ogłaszanego w
Monitorze Polskim przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.
Pozostała część obliczonego przez te zakłady zobowiązania w
podatku VAT jest odprowadzana na Państwowy Fundusz Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych, jednak jak wynika z informacji organów
skarbowych, wraca ona do zakładów pracy chronionej w formie różnego
rodzaju dotacji.
Aktualne, wyżej omówione rozwiązania w zakresie opodatkowania
zakładów pracy chronionej, naruszają podstawową zasadę
rozliczeń tego podatku, która polega na tym, że jeden z
podatników biorących udział w obrocie wpłaca podatek VAT do
budżetu, drugi ma prawo podatek należny od swoich obrotów
pomniejszyć o podatek wpłacony w poprzedniej fazie obrotu.
Tymczasem w wyniku obecnie stosowanych przepisów, odbiorcy
faktur VAT wystawianych przez zakłady pracy chronionej
zmniejszają podatek należny budżetowi o kwoty, które nigdy do
budżetu nie są wpłacane. Podatnicy, zarówno zakłady pracy
chronionej jak i ich kontrahenci, manipulują fakturami,.
zawierają fikcyjne umowy z osobami niepełnosprawnymi w celu
uzyskania statusu zakładu pracy chronionej, wykazują fałszywe
obroty krajowe i eksportowe, doprowadzając w przeróżny sposób
do wyłudzania znacznych środków finansowych z budżetu, sami
nie płacąc nic albo niewiele do urzędu skarbowego (żądanie
wypłat, w rozliczeniach za 1 miesiąc dotyczy niejednokrotnie
kwot stanowiących kilkadziesiąt miliardów starych złotych).
W związku ze stwierdzeniem nasilania się tych nadużyć (które
w świetle obecnych przepisów są trudne do zakwestionowania),
proponuje się zmianę systemu finansowania zakładów pracy
chronionej i zakładów aktywności zawodowej. Zmiana ta polegałaby
na zniesieniu obecnych zwolnień od wpłaty podatku VAT do urzędu
skarbowego i wprowadzeniu dotacji budżetowej dla zakładów
zatrudniających osoby niepełnosprawne.
Proponowana zmiana przepisów spowoduje likwidację szerzących
się coraz bardziej nadużyć podatkowych i wyłudzania nienależnych
zwrotów z budżetu.
Wbrew pozorom, z aktualnie stosowanych rozwiązań, często
korzystają nie osoby niepełnosprawne, lecz prowadzący zakłady
pracy chronionej i ich nieuczciwi kontrahenci.![]()
Do najczęściej stwierdzanych nieprawidłowości należy:
wystawianie przez zakłady pracy chronionej (ZPCh) fałszywych faktur z wysoką kwotą podatku VAT, po to, aby ich odbiorcy mogli odliczyć te kwoty od swego podatku lub wystąpić do urzędu skarbowego o bezpośredni zwrot inwestycyjny (ZPCh ma natomiast zwolnienie z wpłaty VAT),
wystawianie przez ZPCh faktur, będących podstawą do zwrotów VAT u eksporterów, gdzie transakcje eksportowe miały charakter pozorny, (ZPCh podatku nie wpłaca, natomiast eksporter dokonuje fikcyjnego eksportu i przysługuje mu zwrot całości podatku naliczonego, określonego w fakturach wystawionych przez ZPCh),
takie układanie transakcji zakupów i sprzedaży, aby w jednym miesiącu występowały wysokie zwroty VAT (duże zakupy), a w drugim - sprzedaż, przy czym często jest to sprzedaż tych samych towarów, zakupionych przez ZPCh specjalnie po to, aby wyłudzić w jednym miesiącu podatek z budżetu, a w drugim sprzedać towar i nie zapłacić podatku (bowiem obowiązuje zwolnienie z wpłaty tego podatku),
przyjmowanie przez ZPCh zaliczek, stanowiących powyżej 50% ceny - po to, aby w wyniku powstania z tego tytułu obowiązku podatkowego - wystawić fakturę z wysoką kwotą podatku VAT, którą odbiorca faktury wykazuje do zwrotu z urzędu skarbowego; stwierdzono np. wpłacenie przez jeden zakład pracy chronionej (Spółka z o.o.) 100% zaliczki w kwocie 4.011.360 zł (z czego VAT stanowił kwotę 723.360 zł) drugiemu zakładowi pracy chronionej. ZPCh przyjmujący tę zaliczkę korzystał w miesiącu jej otrzymania ze zwolnienia od wpłaty VAT. Kwota 723.360 zł zostawała więc w tym zakładzie. Natomiast wystawiona przez niego faktura z kwotą podatku 723.360 zł stanowiła u wpłacającego tę zaliczkę podstawę do żądania zwrotu tej kwoty z urzędu skarbowego. Kwota 723.360 zł stanowiła bowiem u odbiorcy tej faktury (wpłacającego zaliczkę) kwotę podatku naliczonego, którą wykazano do zwrotu z urzędu skarbowego. Po to, aby wykazać wysoki podatek naliczony, ograniczono sprzedaż w miesiącu otrzymania omawianej faktury. W ten sposób jeden podatnik kwoty 723.360 zł do budżetu nie wpłacił, a drugi tę samą kwotę wyłudził z urzędu skarbowego. Ujawniono też sytuacje, że wpłaconą uprzednio zaliczkę ZPCh wycofuje po kilku miesiącach, dokonując stosownych korekt podatku w taki sposób, aby po raz kolejny wyłudzić pieniądze z budżetu;
Praktyka dokonywania
sprzedaży towaru na zasadach tzw. tranzytu organizowanego, w którym firmy
pośredniczące, często ze sobą powiązane, są zakładami pracy chronionej.
Np. wspomniana wyżej Spółka
z o.o. (ZPCh) zakupiła w jednej z kopalń w grudniu 1997 r. węgiel
kamienny na kwotę 724.275 zł ( z czego podatek VAT stanowił
kwotę 123.126 zł), a po trzech dniach wystawiła faktury na
odprzedaż tego węgla na rzecz zakładów koksowniczych. W
grudniu 1997 r. Spółka korzystała ze zwolnienia od wpłaty
podatku VAT, więc wykazana w fakturach kwota podatku należnego
( 123.126 zł) została w Spółce, a tę samą kwotę zakłady
koksownicze odjęły od swego podatku należnego. Natomiast
faktury zakupowe, wystawione przez kopalnię węgla kamiennego
zostały rozliczone przez Spółkę w styczniu 1998 r. (przepis
art. 19 ust. 3 ustawy zezwala ujmować faktury zakupu w miesiącu
ich otrzymania, lub w miesiącu następnym), więc ponownie ta
sama kwota (123.126 zł) została przez Spółkę rozliczona (odjęta
od VAT należnego);
Organizowanie obrotu między kilkoma (trzema, czterema) zakładami
pracy chronionej, w których nierzadko udziałowcami są te same
osoby. W ten sposób, przy odpowiednim manipulowaniu kwotami
podatku należnego i naliczonego dobierając odpowiedni termin
transakcji, wszystkie podmioty uzyskują zwrot podatku z budżetu,
który nigdy do tego budżetu nie wpłynął. Mechanizm ten jest
najczęściej wykorzystywany przy obrocie środkami trwałymi (VAT naliczony jest - zgodnie z
przepisami - zwracany bezpośrednio z urzędu skarbowego). Organy skarbowe sygnalizują, iż
niejednokrotnie jest to obrót tymi samymi towarami. Stwierdzono
też, że są firmy, które specjalizują się w sprzedaży różnych
towarów, prawie wyłącznie zakładom pracy chronionej. Towary
te ZPCh po 2- 3 dniach odprzedają następnym firmom, nie płacąc
podatku.
Zakłady pracy chronionej kupują środki trwałe po to, aby wyłudzić
zwrot podatku z urzędu skarbowego, a następnie zakupione środki
trwałe w krótkim czasie wydzierżawiają tym samym podmiotom,
od których te towary zakupiono. Np. wspomniana wyżej Spółka z
o.o. (ZPCh) zakupiła linię produkcyjną od innego ZPCh w dniu
28 listopada 1997 r. za kwotę 6.588.000 zł (w tym podatek VAT
stanowił kwotę 1.188.000 zł), a w dniu 16 grudnia 1997 r.
wydzierżawiła tę linię temu samemu zakładowi pracy
chronionej, od którego ją kupiła 18 dni wcześniej. Każda z
tych firm korzystała ze zwolnienia z wpłaty podatku do urzędu
skarbowego, a z uwagi na zakup środka trwałego, Spółce przysługiwał
zwrot bezpośredni ww. kwoty podatku naliczonego - 1.188.000 zł.
W rezultacie różnych transakcji w tym samym miesiącu Spółka
ta uzyskała zwrot podatku VAT z urzędu skarbowego w kwocie 2.284.101
zł (22,8 mld st. zł).
Dodatkowo podkreślić
należy, że obecne regulacje podatkowe, dotyczące zakładów
pracy chronionej są niezgodne z przepisami obowiązującymi
kraje Unii Europejskiej określonymi w Szóstej Dyrektywie Rady
Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji
przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków pośrednich
- wspólny system od wartości dodanej ujednolicona podstawa
wymiaru podatku (77%388/EEC).
Wprowadzenie zmian określonych w autopoprawce stanowić będzie
usunięcie jednej z różnic między polskimi przepisami dot. VAT
a postanowieniami wynikającymi z Szóstej Dyrektywy.
![]()
![]()
A oto pełna treść Oświadczenia Krajowej Rady Zatrudnienia Osób niepełnosprawnych:
Oświadczenie
Krajowej Rady Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych
Krajowa Rada Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych na posiedzeniu w dniu 25 maja 1999 roku zapoznała się z propozycją Ministra Finansów uchylającą wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe dla zakładów pracy chronionej. Uchylenie tych ulg ma być zastąpione bliżej nieokreślonym systemem dotacji budżetowych, których łączna kwota w roku 2000 nie może być wyższa niż 35 proc. rocznych wydatków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu do tego projektu wyliczono szereg zjawisk patologicznych nie podejmując nawet próby oszacowania skutków tej decyzji dla poprawnie funkcjonujących zakładów pracy chronionej zatrudniających blisko 200 tysięcy osób niepełnosprawnych. Dla zapoznania środowiska z rzeczywistymi intencjami twórców tej koncepcji przesyłamy jej tekst do wszystkich współpracujących zakładów pracy chronionej oraz do organizacji zrzeszających osoby niepełnosprawne, celem pilnego zajęcia stanowiska w tej sprawie, w oparciu o rzeczywistą sytuację poszczególnych zakładów.
Już wstępny ogląd tego projektu wskazuje, że proponowana dotacja wyniosłaby średnio około 15 proc. średniej płacy, podczas gdy praktyka otwartego rynku pracy wykazała, że kwota 3-krotnie wyższa nie zachęca skutecznie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych, o czym świadczy fakt, że wybierają oni wpłaty do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w miejsce wypełnienia obowiązku zatrudniania 6 proc. osób niepełnosprawnych.
Zniesienie obecnych ulg połączone z propozycją systemu dotacji nie kompensującego w żadnym stopniu wyższych kosztów zatrudnienia i ograniczonej wydajności pracy osób niepełnosprawnych zmierza w istocie do zniszczenia całego systemu zakładów pracy chronionej i złożenia zatrudnienia oraz rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej tych osób w miejscu pracy, na ołtarzu doraźnych i brutalnych oszczędności budżetowych.
Jako Krajowa Rada Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych protestujemy przeciwko zniszczeniu działającego dziś systemu wspierania zatrudnienia niepełnosprawnych, będącego istotnym elementem polityki społecznej wobec tego środowiska. Jesteśmy za eliminowaniem występujących patologii poprzez skuteczne działania kontrolne, ale nie możemy dopuścić, aby nieliczne przykłady nieprawidłowości były przesłanką dla zniszczenia całego systemu zakładów pracy chronionej i pozbawienia pracy 200 tysięcy osób niepełnosprawnych.
W ocenie członków Krajowej Rady Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych proponowane rozwiązania zmierzają do:
- likwidacji istniejących dziś zakładów pracy chronionej,
- zaprzepaszczenia polskiego modelu rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej osób niepełnosprawnych,
- znacznego powiększenia bezrobocia w tej grupie obywateli,
- powiększenia obszarów biedy, frustracji i wykluczenia społecznego osób niepełnosprawnych.
Za Prezydium Krajowej Rady Zatrudnienia
Osób Niepełnosprawnych
Zbigniew Jerzy Radzicki
![]()
PS.
W uzasadnieniu MF opisuje co pikantniejsze metody wykorzystywania dotychczasowych przepisów do ominięcia płacenia podatku VAT (za co nota bene ktoś z MF powinien odpowiedzieć), jednak z umieszczonego w końcowym jego fragmentu: [...]
Dodatkowo podkreślić należy, że obecne regulacje podatkowe, dotyczące zakładów pracy chronionej są niezgodne z przepisami obowiązującymi kraje Unii Europejskiej określonymi w Szóstej Dyrektywie Rady Unii Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków pośrednich - wspólny system od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC). Wprowadzenie zmian określonych w autopoprawce stanowić będzie usunięcie jednej z różnic między polskimi przepisami dot. VAT a postanowieniami wynikającymi z Szóstej Dyrektywy.
... Z tego wynika jasno, kto tak
naprawdę naciska. Tylko że nasz Rząd zapomniał, iż niepełnosprawni
UE mają stworzony mechanizm ich ochrony (obrony) pod postacią
przepisów nadrzędnych a wymuszających przestrzeganie
naszych praw do pracy i rehabilitacji, zwanych Kartami Praw
Osób Niepełnosprawnych. Od tego powinno się zaczynać
jakiekolwiek reformy dotyczące, czy też związane z losem,
osób niepełnosprawnych w naszym kraju.![]()
Problemy Osób Niepełnosprawnych
![]()
Ostatnia
modyfikacja:
listopad, 2003
romans@idn.org.pl![]()
Problemy Osób Niepełnosprawnych
![]()