ZAMIAST RENT INWALIDZKICH - RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY

Od dnia 1 września 1997 r., zgodnie z ustawą z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (DzU nr 100, poz. 461), zamiast rent inwalidzkich przyznawane są renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy oraz renty szkoleniowe.

Zgodnie z nowymi przepisami renta przysługiwać będzie osobie, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu do innego zawodu. Samo naruszenie sprawności organizmu nie będzie uprawniać do renty, jeśli nie będzie mu towarzyszyć istotne ograniczenie zdolności do pracy.

W razie stwierdzenia celowości przekfalifikowania zawodowego, które umożliwi osobie zainteresowanej powrót do pracy, przyznawana będzie renta szkoleniowa. W czasie jej pobierania (maksymalnie 35 miesięcy) osoba zainteresowana będzie miała możliwość przekwalifikowania do pracy zarobkowej, którą będzie mogła wykonywać i z niej się utrzymywać. !Nowe zasady w jednakowym stopniu dotyczą wszystkich grup ubezpieczonych. Oznacza to, że rentę z tytułu częściowej niezdolnośći do pracy mogą obecnie uzyskać zarówno pracownicy jak i osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, agencyjnej, osoby prowadzące działalność gospodarczą, wykonujące działalność twórczą lub artystyczną. powszechny zasięg ma także możliwość uzyskania prawa do renty szkoleniowej (jedynie osoby objęte ubezpieczeniem społecznym duchownych nie mają prawa do tej renty).

Zasady orzekania o niezdolności do pracy warunkującej prawo do renty uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie orzekania o niezdolnośći do pracy do celów rentowych (DzU nr 99, poz 612), które także weszło w życie od dnia 1 września 1997 r.

Świadcaeniom rentowym przyznawanym przed dniem 1 września 1997 r zmieniono jedynie nazwy. Renty inwalidzkie przyznane na podstawie przepisów dotychczasowych stały się, z mocy prawa, rentami z tytułu całkowitej (I i II grupa inwalidztwa) lub częściowej (III grupa inwalidztwa) niezdolnośći do pracy.

Nie zmieniono wymiaru rent. Zasady obliczania renty inwalidy II grupy staosuje się obecnie do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a zasady obliczania renty inwalidzkiej III grupy mają zastosowanie do rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Renta szkoleniowa wynosi 75% podstawy wymiaru, a jeżeli niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowana jest skutkami wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - 100% podstawy wymiaru.

Czy nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pozbawia prawa do podejmowania pracy zarobkowej?
    Nabycie uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy nie pozbawia osoby zainteresowanej prawa do podejmowania pracy zarobkowej odpowiedniej do jej możliwości.
    Osiąganie dochodów z pracy zarobkowej przez osoby uprawnione do renty z tytułu niezdolności do pracy, zarówno całkowitej jak i częściowej, moźe jedynie powodować zmniejszenie lub zawieszenie wypłaty świadczenia jeżeli kwota zarobku przekroczy dopuszczalne limity. W dalszym ciągu obowiązują zasady zawieszania lub zmniejszania emerytur i rent w zależności od wysokości dochodów z pracy zarobkowej, uregulowane przepisami art. 24 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent .... , (DzU nr 104, poz 450 ze zmn.).
    Zmiana zasad orzekania o prawie do renty nie jest ukierunkowana na ograniczenie bądź uniemożliwienie osobom uprawnionym do renty pracy zarobkowej. W żadnym wypadku nie jest też ukierunkowana na ograniczenie bądź zaniechanie działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem, w tym także poprzez pracę odpowiednią do ich możliwości.
    Nowe definicje pojęcia osoby niezdolnej do pracy służą wyłącznie przy ustalaniu uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zasady orzekania o niezdolności do pracy określone w ustawie nie są stosowane do innych pozarentowych celów.
    Przepisy emerytalno - rentowe nie zabraniają zatrudniania osób uprawnionych do renty, a tym bardziej nie zobowiązują do ich do rezygnacji z pracy. Niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja w stosunkach pracy. Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania oraz przynależność zwiążkową.
Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie zawierają zakazów w zakresie dopuszczalnośći zatrudnienia osób zaliczonych do określonej kategorii niepełnosprawności. Stąd też zniesienie dotychczasowych grup inwalidzkich i uznanie osób zaliczonych dotychczas do I lub II grupy inwalidów za należące do kategorii osób całkowicie niezdolnych do pracy oraz wprowadzenie do celów zatrudnieniowych nowych kategorii niepełnosprawności nie powoduje zmian w zakresie dopuszczalności zatrudnienia takich osób. Natomiast warunki, w jakich może być zatrudniona osoba niepełnosprawna, określone są w przepisach o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ustawa z dnia 9 maja 1991 r. - DzU nr 46, poz. 201 ze zm.)

Czy nabycie prawa do renty szkoleniowej pozbawia prawa do podejmowania pracy zarobkowej?
   Osoba, której przyznano rentę szkoleniową, może oczywiście podjąć pracę zarobkową, ale w takim przypadku renta nie będzie jej przysługiwać, bez względu na wysokość osiąganych dochodów. Tego rodzaju renta przyznawana jest w celu zapewnienia środków utrzymania osobie, która zdolność do pracy odzyska dopiero po przekwalifikowaniu zawodowym. Podjęcie pracy oznacza, że osoba ta odzyskała tę zdolność i nie ma podstaw do wypłaty renty szkoleniowej. Zainteresowanych nowymi zasadami przyznawania renty z tytułu niezdolnośći do pracy oraz renty szkoleniowej odsyłamy do "Służby pracowniczej" 12/97.