GIPS Nr 86/98: Kronika GIPS-u.

G I P S
GAZETA INFORMACYJNA POMOCY SPOŁECZNEJ
http://www.idn.org.pl./gips, gips@idn.org.pl
Nr 86 (Wydanie specjalne) Grudzień 1998
Wydawca: Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej w Warszawie,
00-717 Warszawa, ul. Czerniakowska 44, tel. 40-29-93, 41-20-83 do 87 w.230
Współpraca: Polskie Towarzystwo Pracowników Socjalnych
Oddział w Warszawie

Zwykle kończący się rok nastraja do refleksji i podsumowań. Tak się składa, że grudzień 1998 roku jest ósmą rocznicą wydawania naszej Gazety i. kolejnych zmian w systemie pomocy społecznej, związanych z reformą ustrojową państwa! Nie chcemy się żegnać, bo za dużo nas łączy i za dużo jest jeszcze do zrobienia. Przypominamy więc - ku pokrzepieniu serc - te wspólnie przeżyte lata, odnotowane w GIPS-ie.

[.] Minione miesiące nie były łatwe. Budowaniu nowych struktur organizacyjnych towarzyszyło mnóstwo utarczek z administracją służby zdrowia, od której często etaty i pieniądze na nie trzeba było niemal wyrwać i z administracją lokalną (starą i nową), by przełamać jej czasem niechęć, czasem niewiedzę i niezrozumienie, czasem zwykłą obojętność. Gdzie indziej trwały intensywne prace legislacyjne, by dać reformie niezbędne ustawowe podstawy prawne. Najbliższe miesiące też nie będą łatwe. W nowe struktury trzeba będzie tchnąć nowe życie, literę ustawy o pomocy społecznej zmienić w codzienną praktykę funkcjonowania ośrodków. Ta nowa sytuacja, której najważniejszym wyznacznikiem jest fakt, iż pomoc społeczna staje się prawem obywatelskim, stanowi dla nas, pracowników socjalnych, wyzwanie. Czy mu podołamy? Wspólnie na pewno. [.]

Od ponad miesiąca w Wojewódzkim Zespole Pomocy Społecznej działa Bank Informacji ,,STOF" (stowarzyszenia, fundacje) o prowadzonych na terenie Warszawy i województwa przez organizacje pozarządowe formach pomocy i samopomocy społecznej.

BANK powstał po to, aby w jednym miejscu można było znaleźć pełną wiedzę o tym, co gdzie i dla kogo robi się w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej. Służy on tym wszystkim, którzy poszukują wsparcia dla siebie lub innych, albo też chcą podejmować nowe inicjatywy, bądź czują potrzebę wymiany doświadczeń.

Do tej pory BANK zebrał informacje o ok. 120 organizacjach działających na terenie Warszawy i województwa. Nie jest to wszystko. Apelujemy więc do tych, którzy mogliby przyczynić się do wzbogacenia wspólnej wiedzy o przekazywanie nam informacji na adres WZPS w Warszawie, ul. Czerniakowska 44 tel. 41-20-83 w.35 lub 40-29-93.

Macie braki kadrowe w Waszych Ośrodkach?
Skorzystajcie z pomocy Waszego Rejonowego Biura Pracy. Wybrana przez Was osoba powinna być tylko zarejestrowana jako bezrobotna. Refundację jej poborów wraz z należnymi dodatkami otrzymacie z funduszu interwencyjnego Biura przez okres sześciu miesięcy. Wystarczy tylko dopełnić prostych formalności.

Zadania, które spełniają i spełniać będą w myśl nowej Ustawy Pomocy Społecznej Wasze Ośrodki są odległe i niezrozumiałe dla władz samorządowych?
Spróbujcie rozreklamować Waszą działalność poprzez czynne uczestnictwo w organizowaniu np. Dnia Seniora lub choinki noworocznej dla dzieci z rodzin objętych Waszą pomocą. Zaproście na te imprezy wszystkie ,,ważne osoby'' - burmistrza, przewodniczącego samorządu, przedstawicieli organizacji społecznych. Nie zapomnijcie o organizacjach charytatywnych i przede wszystkim o księdzu.

A może uda się zamieścić krótki tekst np. na temat pracy socjalnej w lokalnej gazecie?
Czy preferujecie w Waszej działalności pomoc w naturze dla dzieci z rodzin patologicznych? Czy prowadzicie akcje obiadowe w placówkach oświatowych na Waszym terenie? [.]

[.] Chcecie rozszerzyć zakres działalności pomocy społecznej na Waszym terenie, spróbować zaktywizować lokalną społeczność, mieć dochody wpierające finanse gminy do spełniania zadań fakultatywnych?
Marzycie o małym warsztacie zatrudniającym młodych bezrobotnych lub inwalidów - Waszych potencjalnych podopiecznych, sklepiku z używaną odzieżą, prowadzeniu akcji charytatywnych połączonych ze sprzedażą tanio zakupionych artykułów?

[.] Przygotowujemy się do pierwszego spotkania, próbujemy opracować ramowy statut naszej Fundacji. Oczekujemy publicznego i oficjalnego potwierdzenia obietnic i propozycji potencjalnych sponsorów.
Spróbujcie i Wy, może się uda?

Ustawa o pomocy społecznej - krok bliżej do Europy
[.] 29 listopada 1990 Sejm RP, przy trzech głosach wstrzymujących się i braku choćby jednego sprzeciwu, przyjął ustawę o pomocy społecznej. Wkrótce potem Senat ją zatwierdził a Prezydent podpisał. Trud włożony w opracowanie ustawy zaowocował nie tylko ,,gładkim'' przejściem przez najwyższe ciała ustawodawcze. Zyskała ona dodatkowo ocenę jednego z najelegantszych i najlepiej przygotowanych aktów prawnych przyjętych przez Sejm bieżącej kadencji.
[.] Ustawa o pomocy społecznej wchodzi w życie 16 stycznia 1991r. Tego dnia Europa, za którą tak gonimy, będzie o krok bliżej.

Bezdomni Warszawy mają schronienie
Na Mokotowie za kilka dni rozpoczyna działalność Pogotowie Społeczne dla Bezdomnych. Znajdą w nim schronienie bezdomni z całej Warszawy. Docelowo przyjmie około 200 osób. Powstaje w wyniku starań Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej i bezdomnych mieszkających na Kabatach. [.]

[.] Od 26 kwietnia 1990r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Karczewie wspina się cierpliwie pod górę reformy, na której szczycie jaśnieje nowa ustawa o pomocy społecznej. [.]

Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Piasecznie
Powołanie Ośrodka Pomocy Społecznej w naszej gminie nastąpiło bez większych trudności. Od samego początku staraliśmy się zainteresować władze gminy sprawami opieki społecznej, staramy się być zauważani i potrzebni. W programach wyborczych naszych radnych znajdują się sprawy pomocy potrzebującym, dzięki temu mamy w nich sojuszników w rozwiązywaniu naszych problemów. [.]

[.] Od lutego pracownicy socjalni Ośrodka będą mogli korzystać z karetki na wyjazdy w teren. Występowaliśmy w tej sprawie do Stołecznej Kolumny Transportu Sanitarnego w Warszawie. Jest to niezmiernie ważne ponieważ obszar Miasta i Gminy Piaseczno jest bardzo rozległy, dojazd do niektórych miejscowości miejskimi środkami lokomocji jest bardzo trudny.
Informacje o Ośrodku i zakresie jego działalności są zamieszczane na bieżąco w Biuletynie Informacyjnym Rady Gminy Piaseczno.

[.] 1/3 obywateli naszego kraju żyje na pograniczu nędzy. Ubóstwo dotyka najpierw najsłabszych: samotne matki i chorych, sieroty, ludzi kalekich, niedołężnych i opuszczonych. Nie wolno nam o nich zapomnieć, bo i tak są skrzywdzeni przez los. Jeśli teraz nie pomożemy im przetrwać, to obciążymy się zaraz na początku drogi do Polski niewybaczalnym grzechem. Niestety, nie tylko oni potrzebują naszej pomocy. Są wśród nas ludzie sprawni, często młodzi, bezrobotni lub zarabiający bardzo mało. Bywa, że pracują w nieefektywnych, czy wręcz zbędnych przedsiębiorstwach. Na pomoc materialną dla nich nie stać nas, ani też nie taka jest im potrzebna. Im musimy umożliwić zdobycie dodatkowych kwalifikacji, lepiej płatnej pracy głównej lub dodatkowej. Jak staną na własnych nogach pomogą sobie sami.
Wszystkie te zadania skutecznie możemy wykonać tylko w ramach społecznej samoorganizacji, przez samorządy, stowarzyszenia, fundacje. Aparat państwa będzie tę działalność wspierał, ale nie możemy jej zastąpić.

Wakacje dla najuboższych dzieci
[.] Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej przy współpracy Fundacji ,,Pomoc Społeczna - SOS'' i Komendy Chorągwi Stołecznej ZHP, podjął się zorganizowania dodatkowych, tanich miejsc na biwakach i obozach dla około 230 dzieci, rekrutujących się z najuboższych rodzin z terenu Warszawy i województwa warszawskiego.

Dzięki przychylności dyrektorów i pracowników Domów Pomocy Społecznej w Izdebnie Kościelnym i Świdrze, możliwe będzie zorganizowanie w lipcu i w sierpniu 10-dniowych biwaków dla 15-20 osobowych grup dzieci. Będą one korzystać (za dodatkową opłatą) z posiłków przygotowywanych przez personel domu, natomiast ,,miasteczko biwakowe'' stanowić będą namioty rozstawione na terenach należących do tych placówek. Również dzięki dyrekcji i pracownikom Domu Pomocy Społecznej z Bramek i Międzylesia, od wielu lat organizujących obozy letnie w Zdwożu k/Płocka dla swoich pensjonariuszy, jeden z turnusów 14-dniowych,w lipcu, przeznaczony zostanie dla ok. 80 dzieci z rodzin najuboższych. Inną, tanią placówką akcji letniej, przeznaczoną dla dzieci ze środowisk wiejskich naszego województwa, będą 7-dniowe biwaki w lipcu, organizowane przez Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej w bazie Komendy Chorągwi Stołecznej ZHP - w Harcerskim Ośrodku Wodnym na Cyplu Czerniakowskim w Warszawie. I tu również dzieci nocować będą w namiotach, śniadania i kolacje przygotowywać na miejscu - w Ośrodku, natomiast obiady gotować im będzie Dom Pomocy Społecznej przy ul. Wójtowskiej. Pozwoli to nieporównywalnie obniżyć koszt obiadów, nie wspominając o jakości posiłków i czasie wyczekiwania w stołecznych barach. Pomoc Komendy Chorągwi Stołecznej ZHP to nie tylko udostępnienie placówki ,,lata w mieście'' w Harcerskim Ośrodku Wodnym, ale również bezpłatne wypożyczenie potrzebnego sprzętu obozowego, wynajęcie transportu po kosztach własnych oraz udział w rozstawianiu i likwidacji miasteczek biwakowych.
Kadrę wychowawczą wszystkich naszych placówek stanowić będą pracownicy socjalni ośrodków pomocy społecznej - oddelegowani do pracy z dziećmi oraz osoby prywatne (w przeważającej części młodzież ucząca się), które na apel Jacka Kuronia - prezesa Fundacji "Pomoc Społeczna SOS", zgłosiły się bezinteresownie do pełnienia funkcji wychowawczej. Fakt ten przyczyni się również do znacznego obniżenia się kosztów akcji letniej. [.]

Spotkanie z młodzieżą
Do naszego Domu Rencistów w Izdebnie Kościelnym skierowano młodzież szkolną na kolonie letnie, zorganizowane przez Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej w Warszawie. Młodzież przyjeżdżała w trzech turnusach przez cały lipiec.

Wrażeń naszych pensjonariuszek nie podobna określić słowami. Przez cały czas przyglądały się z ciekawością wspaniałemu miasteczku namiotowemu, rozmawiały wiele z dziećmi, uczestniczyły w zajęciach. Wydawało się, że po raz pierwszy widziały obóz - przecież nigdy dotąd nikt do nas nie przyjeżdżał!

Nasze pensjonariuszki przywiązały się do dzieci i przywykły do zaistniałych w Domu zmian. Wspominały dzieciństwo - swoje i swych dzieci, które nigdy nie spędzały wakacji wolnych od zajęć. Dawniej, jak mówiły, dzieci musiały pracować w gospodarstwach. Swoboda współczesnych dzieci i opieka ze strony wychowawców budziły zachwyt w pensjonariuszkach. One również starały się jak tylko możliwe umilić swym dzieciom każdą chwilę, traktować je jak własne wnuki. Kontakt z młodzieżą pozostawi na długo wspomnienia i pobudzi w nich chęć do życia. [.]

[.] Dzieci płakały odjeżdżając. Czy wszystkie wracały do ciepła rodzinnego? Na to pytanie trudno odpowiedzieć. W każdym razie zarówno nasze panie jak i dyrekcja Domu mówimy im tylko DO WIDZENIA. [.]

Kodeks etyczny
U schyłku procesu wdrażania reformy pomocy społecznej warto pokusić się o refleksję, czy wszystkie istotne problemy wiążące się z pracą socjalną zostały w nim uwzględnione. Lata 1990 i 1991 to bardzo trudny okres w rozwoju pomocy społecznej w Polsce. W każdej gminie zostały utworzone ośrodki pomocy społecznej jako jednostki budżetowe, nastąpiła zmiana przynależności resortowej, po wielu latach oczekiwań parlament przyjął Ustawę o pomocy społecznej. Zmieniła się istota pomocy społecznej, jej cele i zadania. Wreszcie, wzrosła ranga zawodu pracownika socjalnego. Wciąż jednak mamy wiele dylematów, w tym etycznych. Stąd, jak sądzę ukoronowaniem procesu transformacji pomocy społecznej powinno być opracowanie kodeksu etycznego zawodu pracowników socjalnych. [.]
Stworzenie kodeksu etycznego zawodu jest wyrazem rangi zawodu, jego tożsamości, filozofii i misji. Kodeks etyczny zawierający zbiór wartości, ideałów, ukazując pewne standardy postępowania pełniłyby rolę przewodnika dla pracowników socjalnych. Jego opracowanie podnosi prestiż zawodu pracownika socjalnego. [.]

Co o nas sądzą po roku?
[.] Co sądzicie o gazecie? Czy dociera do Waszych rąk? Czy ją czytacie? Która z umieszczonych pozycji najbardziej jest Wam przydatna w pracy? Co chcielibyście w niej zmienić, co nowego wprowadzić? Takie pytania postawiłam grupie pracowników socjalnych z różnej wielkości ośrodków. I co się okazało?
[.] pracownicy socjalni chcą czytać, podoba się im nasza wspólna gazeta i przydaje się w pracy. Szczególną popularnością cieszy się Bank Informacji "STOF" i rubryka "Prawnik radzi, przypomina". Informacje zawarte w tych rubrykach potrzebne są na co dzień. Przy tej okazji padło wiele miłych słów pod adresem autorów "Nieregularnika". Mówicie o Gazecie, że jest przystępna i że to jest sympatyczne kiedy każdy może umieścić w niej swój artykuł, pochwalić się pracą swojego ośrodka. To mobilizuje, a jednocześnie wyzwala chęć wzorowania się i wprowadzania do swojej pracy tego, co już zrobili inni. [.]

oraz redakcje: "Rzeczpospolita", "Nowy Świat" i "W świecie ciszy" TV, a także 19 wojewódzkich zespołów pomocy społecznej w kraju. Po roku wydawania naszego Biuletynu możemy sobie tylko życzyć, abyśmy nadal byli potrzebni.

Domy pomocy społecznej - początek przemian
W dniach 18-19.12.1991r. w Białobrzegach odbyło się szkolenie zorganizowane przez Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej dla dyrektorów domów pomocy społecznej. Jego celem było przekazanie nowej wiedzy, stworzenie możliwości wymiany doświadczeń, a przede wszystkim wspólne zastanowienie się nad sposobami reformowania placówek i podnoszenia jakości świadczonych usług. [.]
Podsumowując dwudniowe szkolenie Halina Lipke - Dyrektor Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej - powiedziała m.in., że w podnoszeniu jakości pracy domów pomocy społecznej nie należy koncentrować się na przeszkodach lecz na poszukiwaniu możliwości. Konieczne są zmiany przede wszystkim w sposobie myślenia o placówce i jej roli oraz w podejściu do podopiecznych. Przemodelowanie funkcjonowania placówek z pewnością będzie wymagać także zmian organizacyjnych.

Z doświadczeń Działu Usług
Centrum Pracy Socjalnej na Ochocie
Do maja ubiegłego roku usługi opiekuńcze i sanitarno-higieniczne wykonywane były przez punkty PCK i PKPS, natomiast od czerwca działalność tę przejęło Centrum Pracy Socjalnej. Do realizacji zadań opiekuńczych utworzony został samodzielny Dział Usług w dwuosobowym składzie - kierownik i podinspektor do spraw organizacji, który zatrudnia 135 opiekunek dla 179 klientów. W gestii PCK pozostała jedynie profesjonalna pomoc sanitarno-higieniczna.
[.] Dbając o dobrą jakość usług, utrzymujemy częsty kontakt z klientem - telefoniczny, a także za pośrednictwem pracowników socjalnych Centrum oraz organizatorki i kierownika Działu Usług. Korzyść ze stałej współpracy z pracownikami socjalnymi jest ogromna, ponieważ w trakcie przeprowadzania wywiadów kontrolnych, pracownicy socjalni informują Dział Usług o tym, czy klienci są zadowoleni ze sprawowanej opieki. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości, reagujemy natychmiastowym zwolnieniem opiekunki, na której miejsce czekają już inne. [.]

Kolejne zmiany?
Ledwo minął rok od wejścia w życie ustawy o pomocy społecznej a już jej nowelizacja wisi w powietrzu. Podstawowym powodem są kłopoty z budżetem państwa. Cięcia i oszczędności, wydaje się, że niestety, nie ominą pomocy społecznej.
Przekształcanie dotychczasowych zadań zleconych w zadania własne gmin wyznacza zasadniczy kierunek projektowanych zmian. [.]

List Zarządu Głównego
Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych
Warszawa, dnia 1992.04.16; Pan Jerzy Kropiwnicki, Minister Pracy i Polityki Socjalnej, ul. Nowogrodzka

Polskie Towarzystwo Pracowników Socjalnych pragnie wyrazić swoje głębokie zaniepokojenie z powodu przewidywanej - w projekcie ustawy budżetowej - zmiany sposobu finansowania pomocy społecznej. Zmiany te wskazują na konieczność przeprowadzenia kolejnej od 1990 roku reformy pomocy społecznej. Spowodują również modyfikację przepisów prawnych dotyczących pomocy społecznej.
W praktyce sprawią, że nastąpi ograniczenie możliwości działania pomocy społecznej, rozumianej obecnie jako instytucja polityki społecznej państwa, powołana do niesienia pomocy osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, a jednocześnie nie są w stanie jej przezwyciężyć przy pomocy własnych środków, możliwości i uprawnień. [.]

,,Ośrodek Nowolipie''
Od połowy maja b.r. rozpoczął swoją działalność ,,Ośrodek Nowolipie'' - filia Domu Pomocy Społecznej przy ul. Wójtowskiej 13 w Warszawie. W ośrodku będą prowadzone trzy formy działalności:
- usługi dla seniorów,
- szkolenia dla pracowników pomocy społecznej,
- Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Samopomocowych - B.O.R.I.S.

[.] Ośrodek dla seniorów dysponuje również 15 miejscami czasowego pobytu dal osób, które znajdują się w sytuacjach kryzysowych, nie ubiegają się o dom pomocy społecznej, ale wymagają okresowo intensywniejszego wsparcia.

Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Samopomocowych B.O.R.I.S.
Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Samopomocowych powstało w maju 1992 roku jako wspólne przedsięwzięcie warszawskiego Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej i pozarządowych organizacji (już obecnie wspierających inne inicjatywy), którymi są: Fundacja ,,Pomoc Społeczna - SOS'', Bank Informacji o Organizacjach Samopomocy Społecznej KLON, Fundacja dla Polski, Fundacja im. Stefana Batorego.

Dział Do Spraw Uzależnień
Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej Warszawa-Żoliborz

W strukturze Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej został w bieżącym roku utworzony Dział Do Spraw Uzależnień. [.]
[.] Dział realizuje zadania w oparciu o ,,Terenowy program rozwiązywania problemów alkoholowych'' - zatwierdzony przez Zarząd Dzielnicy na Żoliborzu [.] stanowi komórkę organizacyjną Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej, samodzielnie realizującą swoje zadania. Pomoc psychologiczna, oferowana przez Dział osobom z problemem alkoholowym jest świadczeniem ściśle związanym z innymi formami pomocy społecznej. [.]

Letni Wypoczynek Mieszkańców Domów Pomocy Społecznej
W miesiącach czerwiec-wrzesień b.r. w Ośrodku Rehabilitacyjno- Wypoczynkowym w Zdworzu odbyło się sześć turnusów - jeden dla dzieci z najuboższych rodzin, zorganizowany przez Północnopraskie Centrum Pomocy Społecznej i pięć dla mieszkańców domów pomocy społecznej.
W letnim wypoczynku wzięli udział mieszkańcy z DPS dla osób umysłowo upośledzonych i ze schorzeniami układu nerwowego. Po raz pierwszy w tym roku do Zdworza wyjechali także emeryci i renciści z DPS w Górze Kalwarii, Konstancinie, Świdrze, z ul. Syreny i Arabskiej. [.]

W dniu 21 listopada po raz pierwszy obchodzimy Dzień Pracownika Socjalnego.
Z tej okazji najlepsze życzenia Koleżankom i Kolegom przesyła
Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych i redakcja GIPS.

Śródmiejski Ośrodek Opiekuńczy już działa
[.] Ośrodek proponuje emerytom i rencistom Śródmieścia dzienny pobyt, w ramach którego otrzymają oni 3 posiłki (śniadanie, obiad i kolację), bogaty i interesujący program kulturalno-oświatowy, prelekcje, odczyty i spotkania z ciekawymi ludźmi, projekcje filmowe i przezrocza komentowane przez samych pensjonariuszy (wielu nadal pracuje twórczo), wycieczki po Warszawie, do muzeów, uczestnictwo w spektaklach teatralnych oraz ogromnie lubiane - wycieczki turystyczno-krajoznawcze po całym kraju.[.]

Dużą popularnością cieszy się rehabilitacja ruchowa, prowadzona w grupach lub indywidualnie. Pensjonariusze są pod stałą opieką lekarską (3 razy w tygodniu). Codziennie w godzinach funkcjonowania Ośrodka, świadczona jest pomoc pielęgniarska oraz psychologiczna. Na miejscu można też skorzystać z usług fryzjerskich, pralniczych i pomocy krawcowej. [.]

Obecnie Ośrodek ,,pęka w szwach''. Ma 185 stałych pensjonariuszy. Doraźnie na zorganizowane imprezy przychodzi dodatkowo około 60 osób. Niezależnie od powyższego, Ośrodek stale dowozi posiłki (własnym samochodem) do 25 podopiecznych. Nadal ogromne zainteresowanie budzą świadczenia oferowane podopiecznym, a także wystrój porównywalny do wysokiego standardu zachodniego.

Mirosława Pisarska - Kierownik Domu Dziennego Pobytu w Śródmiejskim Ośrodku Opiekuńczym

Transport dla osób niepełnosprawnych w Warszawie
[.] Ze względu na ograniczone możliwości finansowe tej grupy osób, której będzie służył, transport nie może mieć charakteru komercyjnego. W związku z tym do jego realizacji została powołana Fundacja na Rzecz Transportu Usług Specjalistycznych dla Osób Niepełnosprawnych, która wszystkie swoje wysiłki kieruje ku znalezieniu sposobu finansowania systemu.

Niezmiernie cenne jest zaangażowanie w ten program Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Cztery mikrobusy, które są zaczątkiem systemu zostały zakupione z funduszu Urzędu Miasta, a przystosowanie ich dla potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich było możliwe dzięki pomocy PFRON.[.]

Mirosław Starzyński - Zespół Zdrowia i Pomocy Społecznej Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy

W grudniu 1990r. ukazał się pierwszy numer GIPS-u. Gazeta, która ukazuje się trzy lata dzięki bezinteresownej pracy wielu ludzi, to sprawa warta odnotowania. [.]

W GIPS-ie ,,popełniłam'' tylko jeden mały tekst, tzw. ,,wstępniak'' w pierwszym numerze. Nie pisywałam, nie tylko z braku czasu, ale przede wszystkim, że dokonałam takiego wyboru. Pragnęłam, żeby gazeta była Wasza i autentycznie niezależna. Nie ingerowałam przed wydaniem, teksty były dla mnie niespodzianką, jak w każdej gazecie.

GIPS uważam za sukces, nie tylko dlatego, że tak długo żyje, ale także dlatego, że jest to zapis drogi, jaką przeszliśmy wszyscy, zapis przemian, jakie dokonały się w pomocy społecznej. Pamięć bywa zawodna, ale w tym biuletynie każdy może prześledzić jak przeistoczyła się zaniedbana, traktowana, jak ''piąte koło u wozu'' pomoc społeczna, w profesjonalnie zorganizowany sektor usług społecznych. Mamy prawo, struktury organizacyjne, dobrą kadrę, często wysoko wykwalifikowaną, nie tylko z nazwy - domy pomocy społecznej, różnego typu ośrodki dzienne, wciąż zwiększającą się ofertę usług środowiskowych, itd.
I mamy dwóch bardzo poważnych partnerów: władzę samorządową i organizacje pozarządowe. [.]

Koleżanki i Koledzy
z ogromną przyjemnością mam zaszczyt przedstawić Wam kolejną - drugą wersję projektu kodeksu etycznego zawodu pracownika socjalnego [.]
Gorąco zachęcam Was do szczegółowej analizy poszczególnych zapisów kodeksu. Wyznaczają bowiem ramy naszych etycznych zachowań zawodowych i to my będziemy zobowiązani do ich przestrzegania.
Z serdecznymi pozdrowieniami

Anna Wiśniewska-Mucha - Prezes Zarządu Głównego
Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych

Międzynarodowy Dzień Wolontariusza
5 grudnia, w Międzynarodowym Dniu Wolontariusza, w Teatrze Polskim w Warszawie odbyła się podniosła uroczystość nagrodzenia laureatów konkursu ,,Trochę dla innych''.
Konkurs ten miał na celu zaangażowanie młodzieży w szeroko pojętą działalność na rzecz środowiska, uwrażliwienie na potrzeby innych i zainspirowanie profesjonalnego wolontariatu wśród młodzieży. Podsumowanie rocznego konkursu na najlepszy program wolontarystyczny i jego realizację w środowisku szkolnym stało się również okazją do zainicjowania obchodów Międzynarodowego Dnia Wolontariusza w Polsce. [.]

Kolejna reforma
[.] Mija rok funkcjonowania nowego porządku organizacyjnego i administracyjnego w Warszawie. [.]
Pomoc społeczna ,,przeżyła'' szereg zmian. W 1990 roku rozpoczęliśmy gruntowną reformę. Mam nadzieję, że kolejna reforma, która trwa w Gminie Centrum doprowadzi do dalszego rozwoju pomocy społecznej. Spowoduje efektywniejsze ropzwiązania problemów społecznych, wzbogaci i rozwinie warsztat pracownika socjalnego, natchnie nas większym optymizmem.

Niebieska linia
Dnia 29 czerwca 1995 roku w Warszawie, w siedzibie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych - odbyła się uroczys-tość inauguracji Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie ,,Niebieska Linia''. [.]

I forum organizacji pozarządowych i władz samorządowych
gminy Warszawa Centrum

[.] Spotkanie takie, zorganizowane przez przedstawicieli Gminy Centrum jako ,,I Forum Organizacji Pozarządowych i Władz Samorządowych Gminy Warszawa Centrum'' odbyło się 23.11 b.r. w warszawskim Ratuszu. Tym razem uczestniczyło w nim ok. 90 liderów NGOs, a także duża reprezentacja radnych gminy i jej dzielnic oraz władz wykonawczych (z zastępcą Prezydenta Warszawy dr E. Żbik). W trakcie spotkania delegaci ze strony organizacji pozarządowych omówili podstawowe problemy w relacjach NGOs - samorząd oraz zaprezentowali krótką, statystyczną charakterystykę organizacji działających w pomocy społecznej i zdrowiu. Przedstawiciele Gminy Warszawa Centrum omówili dotychczas podjęte przez Gminę działania na rzecz organizacji pozarządowych (m.in. uchwała Rady Gminy Centrum z dn.07.09.1995, określająca tryb i zasady przyznawania dotacji celowych) oraz krótko odnieśli się do wcześniejszych wypowiedzi przedstawicieli NGOs. M.in. Prezydent E. Żbik poinformowała o staraniach Gminy mających na celu wyodrębnienie w przyszłorocznym budżecie kwoty około 5 mln zł z przeznaczeniem na dotacje dla organizacji pozarządowych.
I Forum zakończyło się bardzo konkretnie - oficjalną deklaracją zespołu roboczego do opracowania zasad i form współpracy (finansowej i pozafinansowej) akceptowanych przez obu partnerów.

Środowiskowy Dom Samopomocy w Wilanowie
Od dnia 1 sierpnia 1996 roku Dzienny Dom Samopomocy Środowiskowej dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi przyjmuje uczestników. Można spostrzec, że napis na szyldzie ,,DOM'' w pełni odzwierciedla jego istotę: ciepło, zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i możliwość bycia sobą. [.]
Ponieważ w naszym Domu przebywają również osoby spoza Wilanowa, serdecznie prosimy o współpracę inne Ośrodki Pomocy Społecznej, do których zwrócimy się o pomoc. [.]

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Warszawa - Wilanów
mgr Ewa Widera-Górecka

[.] Do przygotowań związanych z uruchomieniem pierwszego Biura Porad Obywatelskich w Warszawie przystąpiono w październiku 1995 roku, a otwarcie odbyło się 1 lipca 1996 roku - tyle bowiem czasu i przygotowań pochłonęło to trudne przedsięwzięcie.
[.] Podstawowym zadaniem Biura jest prowadzenie poradnictwa dla osób w trudnych sytuacjach życiowych. [.]
Pracownicy Biura pomagają ustalić istotę problemu, określić cel bądź cele, które osoba chce osiągnąć, ukazać w miarę możliwości różnorodne drogi do osiągnięcia wyznaczonego celu.

Zespół Biura Porad Obywatelskich:
Ija Ostrowska, Małgorzata Kaźmierczak, Danuta
Wiśniewska, Joanna Figura, Maria Dąbrowska

W Galerii na Chmielnej
[.] Gmina Warszawa - Centrum objęła patronatem Galerię, w której od poniedziałku do piątku w godz. 9:00-17:.00 można obejrzeć prace plastyczne niepełnosprawnych (mieszkańców Gminy), działających lub objętych opieką organizacji pozarządowych. [.]

RAZEM ŁATWIEJ
Z przyjemnością informujemy, że do stałej współpracy z GIPS-em zaprosiliśmy Biuro Obsługi Inicjatyw Samopomocowych ,,BORIS". Mamy nadzieję, że owa współpraca przysłuży się lepszej wymianie informacji i doświadczeń pomiędzy wszystkimi podmiotami działającymi w obszarze usług socjalnych.

Stacje Opieki Socjalnej
W dniu 20 marca o godzinie 11:.00 odbyło się otwarcie i poświęcenie Stacji Opieki Socjalnej Caritas w Raszynie przy Kościele Parafialnym Św. Szczepana. [.]
Stacje Opieki Socjalnej Caritas zapewniają różnorodne formy usług opiekuńczych dla osób chorych i niedołężnych w miejscu zamieszkania. Placówki tego typu umożliwiają osobom wymagającym specjalistycznej opieki pozostanie we własnym domu. Stacje Opieki Socjalnej są alternatywą dla Domów Pomocy Społecznej. Stacje wyposażone są w sprzęt rehabilitacyjno-pomocniczy, który jest wypożyczany potrzebującym. Stacja zatrudnia minimum 2 pielęgniarki, które są w stanie obsłużyć od 60 do 70 osób. Bieżąca działalność wspomagana jest pracą wolontariuszy z parafii.

Środowiskowy Dom Samopomocy Fundacji ,,Pomocna Dłoń''
W kwietniu b.r. zostanie otwarty Środowiskowy Dom Samopomocy dla osób z upośledzeniem umysłowym przy Domu Mieszkalno-Rehabilitacyjnym w Warszawie przy ulicy Odrębnej 10. To wspólne przedsięwzięcie Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej w Warszawie i Fundacji ,,Pomocna Dłoń'' zrodziło się z potrzeby zapewnienia tymczasowej opieki osobom umysłowo upośledzonym, kiedy opiekunowie przez pewien okres czasu z przyczyn losowych nie będą w stanie się nimi zajmować. Fundacja ,,Pomocna Dłoń'' podjęła się stworzenia na bazie istniejącego domu hostelu na pobyt okresowy całodobowy.

Wolontariat w ośrodku pomocy społecznej
W listopadzie 1996 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Centrum Wolontariatu zostały podjęte rozmowy na temat projektu zmierzającego do zorganizowania pracy wolontarystycznej przy Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz w Gminie Warszawa - Centrum ul. Dembińskiego 3.
Rozmowy te zaowocowały informacyjnym szkoleniem pracowników socjalnych w Centrum Wolontariatu w grudniu 1996 roku oraz stworzeniem stanowiska koordynatora do spraw wolontariatu w Ośrodku Pomocy Społecznej od marca 1997 roku. [.]

Nowa uchwała Gminy Warszawa - Centrum
Zapewne ucieszy Państwa informacja, że 22 maja Rada Gminy Warszawa - Centrum uchwaliła ,,Zasady Współdziałania Gminy Warszawa - Centrum i organizacji pozarządowych w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej, ochrony zdrowia, niwelowania skutków bezrobocia i przeciwdziałania patologiom społecznym''. Uchwała ta jest wynikiem kilku dużych spotkań warszawskich organizacji socjalnych, pracy tzw. zespołu roboczego oraz dużego zaangażowania radnych z Komisji Pomocy Społecznej i Zdrowia. [.]
[.] Wypracowane przez zespół roboczy ,,Zasady Współdziałania'' obejmują jedynie organizacje pozarządowe działające w sferze socjalnej, ale tych w Warszawie jest właśnie najwięcej. Podobne zasady współpracy zdecydowanie warto opracować również i dla innych branż (ekologia, oświata, kultura fizyczna, itp.), ale jak na razie brakuje odzewu zarówno ze strony pozarządowej, jak i samorządowej. [.]

WZPS powodzianom
Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej w Warszawie nie pozostał obojętny wobec sytuacji w jakiej znalazły się rodziny na terenach dotkniętych powodzią.
Już 11 lipca dyrektor WZPS Pani Halina Lipke wystąpiła do Wojewody Warszawskiego z inicjatywą zorganizowania letniego wypoczynku dla dzieci z terenów objętych powodzią.
Ze środków własnych WZPS zostały wyasygnowane fundusze na zorganizowanie 3-tygodniowych kolonii dla 300 dzieci powodzian.[.]

Centrum Działalności Charytatywnej
W lipcu 1997 roku przewodniczący Krajowego Komitetu wychowania Resocjalizującego, w uzgodnieniu z prezydium Zarządu Stołecznego TPD, powołał Centrum Działalności Charytatywnej. Jest to placówka, która ma za zadanie zaktywizować i prowadzić na wyższym niż dotychczas poziomie organizacyjnym, naszą wspólną i stałą działalność polegającą między innymi na zdobywaniu środków finansowych, które umożliwią zaoferowanie naszym podopiecznym pomocy materialnej, opłacenie dożywiania, zapewnienie pomocy w nauce, rozwijanie zainteresowań, zorganizowanie bliskiego kontaktu z przyrodą, zajęć sportowych i rekreacyjnych, włącznie z wypoczynkiem letnim i zimowym. Chodzi również o tworzenie nowych szans startu życiowego dzieci i młodzieży. [.]

Z okazji Dnia Pracownika Socjalnego Zespół Redakcyjny naszej gazety GIPS został wyróżniony nagrodą Wojewody Warszawskiego. Z przyjemnością przytaczamy słowa uznania dla naszego zespołu.

Prosimy o przyjęcie serdecznych podziękowań za trud poświęcony redagowaniu Gazety Informacyjnej Pomocy Społecznej - GIPS, stanowiącej forum dla wymiany doświadczeń pomiędzy różnymi podmiotami działającymi w sferze socjalnej w województwie warszawskim.
Gazeta, która głównie dzięki wysiłkowi społecznej pracy ukazuje się już od siedmiu lat, to wielkie osiągnięcie i niezaprzeczalny sukces. Fakt ten świadczy o ogromnym zaangażowaniu i odpowiedzialności wszystkich współtworzących biuletyn, a także o głębokim rozumieniu przez Zespół Redakcyjny konieczności tworzenia i rozwoju nowoczesnych form pomocy.
Gratulując dotychczasowych osiągnięć, życzymy kolejnych udanych numerów pisma, pomysłów, wytrwałości i osobistej satysfakcji z podejmowanych działań.

Konkurs na prowadzenie hostelu dla ofiar przemocy
Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga - Południe w Gminie Warszawa- Centrum z siedzibą przy ul. Prochowej 49 planuje w trzecim kwartale 1998 roku otwarcie placówki pod nazwą: Hostel dla ofiar przemocy.

Stacja Caritas w Wołominie
W niedzielę - 1-ego lutego 1998r. - otwarto Stację Opieki Medycznej Caritas przy Parafii Matki Boskiej Częstochowskiej w Wołominie. Placówka swoim działaniem obejmie mieszkańców miasta i gminy (14 wsi) Wołomin. Jej celem jest pomoc o charakterze pielęgnacyjno - opiekuńczym osobom przewlekle chorym, samotnym i niepełnosprawnym, zarówno w miejscu zamieszkania jak i w stacji. Będzie tu można także wypożyczać sprzęt rehabilitacyjny: wózek inwalidzki, balkonik czy kule.

Wolontariat w Wołominie
Centrum Pomocy Społecznej w Wołominie od półtora roku realizuje program wolontariatu.
Z wieloletnich doświadczeń pracowników wynikało, że nie wszystkie potrzeby naszych klientów jesteśmy w stanie zaspokoić. Kto ma odwiedzić w szpitalu samotną osobę? Kto pomoże w ćwiczeniach rehabilitacyjnych dziecka z porażeniem mózgowym? Kto wyjdzie na spacer ze starszą panią? Cały czas zastanawiałyśmy się - kto.? [.]

Obecnie mamy 20 wolontariuszy. Są to osoby w różnym wieku - od uczniów szkół średnich po osoby w wieku emerytalnym. W gronie naszych wolontariuszy jest prawnik, masażysta, nauczyciel, właścicielka prywatnego zakładu usługowego, studenci, bioenergoterapeuta i kilku bezrobotnych.

Cały czas są prowadzone zajęcia propagujące wolontariat w celu pozyskania nowych wolontariuszy. Nasi wolontariusze cieszą się uznaniem i sympatią wśród klientów CPS-u, a my nie mamy już problemu, kto wypełni nam lukę w naszych działaniach. [.]

Z naszych obserwacji wynika, że jest bardzo dużo osób chętnych do bezinteresownego niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, dlatego też zachęcam innych do tworzenia wolontariatu.

Grupa Inicjatywna GRIN
W regionie mazowieckim, jako jedynym dużym obszarze w Polsce, nie istnieje jakiekolwiek zorganizowane formalnie porozumienie skupiające lokalne organizacje pozarządowe. Co więcej, w Warszawie - największym, pięciotysięcznym skupisku organizacji pozarządowych w kraju - nie ma nawet luźnego, nieformalnego środowiska branżowego organizacji pozarządowych. Potrzeba powołania takiej struktury jest jednak coraz częściej artykułowana przez same organizacje. Jej powstanie wiążą one z nadzieją na skuteczniejsze zaspokojenie części potrzeb organizacji (rozumianych głównie jako artykulacja i obrona interesów) oraz oczekiwań ich partnerów - w tym szczególnie administracji publicznej (jeden partner reprezentujący szereg organizacji). Dlatego też BORIS podjął próbę dyskusji nad problemem ,,sieciowania'' w gronie ludzi, którzy reprezentują warszawskie organizacje, zainteresowane wpływem na rozwój tego miasta. [.]

Efektem tego i wielu innych spotkań (nawet czterodniowych!) jest powstałe nieformalne porozumienie kilkunastu socjalnych organizacji działających na rzecz mieszkańców Warszawy: GRIN (Grupa Inicjatywna). [.]

Inauguracja działalności
Środowiskowych Domów Samopomocy na Targówku
2 kwietnia bieżącego roku odbyła się uroczysta inauguracja działalności Środowiskowych Domów Samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi - dziennego przy ul. Św. Wincentego 85 i całodobowego przy ul. Łojewskiej 8. [.]

Polskie Towarzystwo Pracowników Socjalnych
[.] 19 czerwca br. odbył się III Krajowy Zjazd Polskiego Towarzys-twa Pracowników Socjalnych.
[.] Zaszczycili nas swoją obecnością znakomici goście: Pani Joanna Staręga-Piasek - poseł Sejmu RP, Pan Janusz Gałęziak - Sekretarz Stanu w MPiPS, Pani Elżbieta Ciężka - Dyrektor Policealnego Studium Pracowników Służb Społecznych.
[.] W toku podjętej z uczestnikami dyskusji Pan Minister - wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pracowników socjalnych - zadeklarował możliwość uczestniczenia przedstawicieli Towarzystwa Pracowników Socjalnych w pracach nad opracowaniem projektu nowej ustawy o pomocy społecznej.
[.] Pani Poseł zaproponowała, by PTPS podjęło pracę nad ustawą o zawodzie pracownika socjalnego, wskazując na znaczenie tego aktu prawnego.
[.] Na wniosek ustępującego Zarządu delegaci przyjęli uchwałą Zjazdu kodeks etyczny.
[.] W głosowaniu tajnym zostały wyłonione władze statutowe PTPS.

[.] Nowy i docelowy kształt pomocy społecznej zależy nie tylko od reformy administracyjnej kraju, ale także od zmian w takich strefach jak system ochrony zdrowia czy ubezpieczenia społeczne. Nie jest wykluczone, że ustawę o pomocy społecznej trzeba będzie nowelizować ponownie tak, aby stworzyć naprawdę spójny system zabezpieczenia społecznego. Zmiany, które nastąpią pokażą ostatecznie jaką formę przyjmie pomoc społeczna. Czy będzie to ostatnie ogniwo w łańcuchu - wąska dziedzina uzupełniająca system, czy jak obecnie instytucja wyręczająca inne składowe niewydolnego systemu.

Planowane zmiany dotyczą w szczególności zmian kompetencji organów rządzących i samorządowych, co wynika z koncepcji budowy państwa opartego głównie o struktury samorządowe. Nowe zadania, zbyt duże dla gmin - a przekazywane ze szczebla wojewody - pojawiają się w powiatach. Gminy tak naprawdę niczego nie tracą.

W powiatach zaś pojawiają się nowe zadania, wypełniające puste pola w systemie zabezpieczenia społecznego, którymi dotychczas wszyscy nieco nieudolnie próbują się zajmować. [.]

Krystyna Wyrwicka - Dyrektor
Departamentu Pomocy Społecznej
w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej

Reforma administracyjna kraju niesie ze sobą wiele zmian w funkcjonowaniu instytucji publicznych. Będą one także obejmować instytucje pomocy społecznej. W głównej mierze zmiany te dotyczyć będą struktury organizacyjnej pomocy społecznej, finansowania oraz sposobu realizacji zadań przez poszczególne szczeble.

Wiemy, że wśród pracowników pomocy społecznej różnych instytucji istnieje ogromne zapotrzebowanie na informacje związane z funkcjonowaniem pomocy społecznej w nowym systemie administracyjnym kraju. Dają temu wyraz także podczas spotkań w ramach działalności naszego Towarzystwa.

Wychodząc naprzeciw tym zapotrzebowaniom Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Pracowników Socjalnych przygotowuje program szkoleniowy pt.: "Pomoc Społeczna - Stan po Reformie Administracyjnej. Kierunki zmian".

Kształt pomocy społecznej determinowany jest sprawnością systemu polityki społecznej państwa. Brak w Polsce jasnego, spójnego systemu polityki społecznej powodował, że pomoc społeczna zbierała na siebie skutki niewydolności podsystemów polityki społecznej, borykała się z wieloma problemami społecznymi, podejmowała się realizacji wciąż to nowych zadań, była ,,workiem'', do którego wciąż dorzucano coś nowego. Dźwigała na sobie ciężar skutków gospodarki rynkowej. Uwzględniając fakt, że równocześnie tworzyła struktury organizacyjne, budowała infrastrukturę , kształciła kadry - okazała się dość sprawna.

Pomoc Społeczna - w moim przekonaniu - spełniła pokładaną w niej nadzieję w okresie transformacji państwa. Obecnie należy wykonać kolejne kroki. [.]

Zmiany jakie nastąpią w systemie pomocy społecznej w Polsce od 1.01.99r. dotyczą w szczególności rozdziału kompetencji, są konsekwencją wprowadzenia samorządu terytorialnego również na szczeblu powiatu i województwa, co wynika z realizacji koncepcji budowy państwa opartego głównie o struktury samorządowe. [.]

W strukturach samorządu terytorialnego przewidziane jest powołanie POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE, jako jednostki organizacyjnej samorządu powiatowego oraz REGIONALNEGO OŚRODKA POLITYKI SPOŁECZNEJ - jednostki samorządu wojewódzkiego.

[.] W wyniku zmian przestaną istnieć WZPS, jako jednostki organizacyjne administracji rządowej.

WZPS odegrały znaczącą rolę w minionym 8-leciu. Czuwały nad stworzeniem systemu pomocy społecznej w 1990 roku na obszarze województwa. Tworzyły warunki do realizacji nowych zadań pomocy społecznej. Przecierały szlaki w gminach do utworzenia ośrodków pomocy społecznej. Były partnerem do rozmów z wójtem, burmistrzem czy prezydentem miasta. Wykazywały troskę i dbałość o rozwój infrastruktury. Inspirowały do podejmowania się realizacji nowatorskich rozwiązań w pomocy społecznej, do wykonywania nowych zadań. Wreszcie WZPS odegrały dużą rolę w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, jednocześnie dokładając starań o rozwój zawodu, zasad pracy socjalnej z poszanowaniem wartości etycznych.

Kadra WZPS służyła radą, pomocą w rozwiązywaniu bieżących problemów. WZPS był parasolem, który nas próbował chronić w czasie wielkiej burzy jak i niegroźnej, choć nieprzyjemnej mżawki.

[.] Troską PTPS jest sprawne przeprowadzenie zmian w pomocy społecznej. Prezydium ZG PTPS na posiedzeniu w dniu 21.10.98 roku podjęło uchwałę w sprawie włączenia się Towarzystwa w proces transformacji pomocy społecznej. Takie stanowisko przedstawiciele Towarzystwa przedstawili też p. Ministrowi Januszowi Gałęziakowi na spotkaniu w dniu 05.10.98r. [.]

Przedstawiona powyżej - w wielkim skrócie - kronika, to z pewnością nie wszystkie najważniejsze wydarzenia ostatnich lat. Nie możemy jednak przedrukować wszystkich GIPS-ów!!! Mamy nadzieję, że nadal, w tym samym składzie będziemy czynnie uczestniczyć w znów czekających nas przemianach.

Redaguje kolegium w składzie:
Ewa Branicka, Mirosława Jaźwińska-Kudzin (red. Naczelny)
Tomasz Kaźmierczak (red. Wydania)
Jacqueline Pyrcz, Anna Szymańska (sekretarz)
Paweł Łukasiak, Maria Widzowska, Anna Wiśniewska-Mucha,
Elżbieta Wojciechowska

Skład i łamanie:
Fundacja Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo
tel. (0-22) 6978-784, 654-75-51, telefaks: (0-22) 6978-786,
e-mail: fpmiinr@idn.org.pl, http://www.idn.org.pl